Devetnaest godina od ''Oluje''

BEOGRAD (Blic) - U ponedeljak se navršava 19 godina od pogroma srpskog naroda usled hrvatske vojno-policijske akcije “Oluja”. Parastos žrtvama “Oluje“ biće održan u crkvi Svetog Marka u Beogradu u 11 sati.

U akciji hrvatske vojske koja je započela 4. avgusta 1995. godine iz Republike Hrvatske u Republiku Srbiju, za svega nekoliko dana, proterano je više od 200.000 Srba, a ubijeno je oko 2.500 ljudi. Devetnaest godina nakon ovog tragičnog događaja oko 2.000 ljudi još se vodi kao nestalo.

I danas je, na žalost, Srbija zemlja sa najviše izbeglih i interno raseljenih u Evropi, i jedna od pet zemalja u svetu sa dugotrajnom izbegličkom krizom. Od 610.000 izbeglih, koji su od 1991. godine utočište potražili u Republici Srbiji, 43.763 lica i dalje je u statusu izbeglice, od čega je 32.371 iz Republike Hrvatske.
Poslednjih godina, naporima koje ulaže država i uz pomoć međunarodne zajednice broj kolektivnih centara je smanjen. U 23 preostala kolektivna centra, od kojih se devet nalazi na Kosovu i Metohiji, smešteno je 1.516 izbeglih i interno raseljenih lica. Planirano je da se u sledeće tri godine zatvore preostali kolektivni centri kroz realizaciju projekata stambenog zbrinjavanja koje podržavaju međunarodni i bilateralni donatori.

- I pored ovolikog broja izbeglica Visoki komesar UN za izbeglice početkom aprila ove godine doneo je preporuku da izbeglicama iz Republike Hrvatske prestane izbeglički status. Ova očito neutemeljena politička preporuka doneta je uprkos izričitom protivljenju Republike Srbije, jer se njom zanemaruje stvarni položaj izbeglica i izbegavaju brojni nerešeni problemi. Republika Srbija ne prihvata ovu preporuku i nastaviće da pruža punu zaštitu i pomoć svim izbeglicama na njenoj teritoriji - kažu u Komesarijatu za izbeglice.

Republika Srbija i Komesarijat za izbeglice i migracije, nezavisno od ove preporuke, nastaviće da brinu o izbeglicama i njihovim pravima.

- I ovom prilikom se obraćamo svim donatorima koju su i do sada pružali pomoć Srbiji da stambeno zbrine lica koja su utočište našla na njenoj teritoriji, da ulože dodatne napore i nastave da pružaju svoj doprinos, kako bi i ovi „izbrisani“ ljudi, posle više od 20 godina izbeglištva, stekli krov nad glavom - kažu u Komesarijatu.

Nekoliko desetina hiljada izbeglica nije povratilo svoje stanarsko pravo, Republika Hrvatska nije obnovila više od 10.000 srušenih srpskih kuća u područjima gde nije bilo ratnih dejstava i oko 8.000 kuća na područjima zahvaćenim ratom, nije vraćeno oduzeto poljoprivredno zemljište. Nadležene institucije u Hrvatskoj ne procesuiraju pojedince i grupe koje šire govor mržnje, vode kampanju protiv srpskog jezika i pisma, podstiču nasilje prema Srbima, ili ih fizički napadaju. Republika Hrvatska nije isplatila zaostale, a neisplaćene penzije, dinarsku i deviznu štednju.

- Svi navedeni argumenti potkrepljuju stav da do očekivanih promena, nažalost, nije došlo - kažu u Komearijatu.