Sjećanje na strašan zločin u Varivodama i Gošiću

VARIVODE - U Varivodama i Gošiću danas su, Srpsko narodno vijeće zajedno sa opštinom Kistanje, obilježili godišnjicu zločina počinjenih avgusta i septembra 1995. godine u ovim dalmatinskim selima. Uz porodice žrtava i njihovu rodbinu i komšije bili su Nj. P. vladika Nikodim, predstavnici Vlade Republike Hrvatske, specijalni izaslanik predsjednika Republike Srbije, ambasadori više evropskih država kao i USA, te nevladine udruge poput Documente i VeDRA-e.

Okupljenima su se obratili Anja Šimpraga u ime organizatora, Veran Matić u ime predsjednika Republike Srbije i Boris Milošević u ime Vlade Republike Hrvatske.

Stihovima pjesama "U vrtu" i "Žilav med", autora Darka Cvijetića i Anete Vladimirov, zagrebačka glumica Sara Stanić se upisala u mali krug svojih kolega i kolegica kojima sudjelovanje na ovakvim manifestacijama ljudskosti i sjećanja nije strano.


U Varivodama su 28. avgusta 1995. godine ubijeni Mirko Pokrajac /84/, Marija /69/, Milka /67/, Marko /82/, Jovan /75/, Radivoj /69/, Špiro /55/ i Jovan Berić /56/, te Dušan Dukić /59/.

Prema "Veritasu", istog dana ubijen je i deseti mještanin Varivoda Uglješa Ilijašević /54/, čije tijelo je kasnije pronađeno u jednoj cisterni za vodu, a čijeg imena nema na spomeniku žrtvama iz tog sela.

Prosječna starost žrtava bila je 67 godina, slično kao i žrtava u obližnjem selu Gošić, gdje je mjesec dana ranije, 27. avgusta 1995. godine, ubijeno sedam mještana takođe srpske nacionalnosti i prosječne starosti 70 godina.

U Gošiću su ubijeni Marija /81/, Kosovka /77/, Milka /75/ i Grozdana Borak /75/, kao i Savo /70/, Vasilj /68/ i Dušan Borak /56/.

Svi ubijeni u oba sela bili su civili i u njihovim selima, ni u vrijeme rata ni u vrijeme ubistava, nije bilo nikakvih ratnih aktivnosti i svi su ubijeni vatrenim oružjem iz neposredne blizine u kući, dvorištu ili na kućnom pragu.

Hrvatska policija je, u namjeri da prikrije zločine, tijela tajno pokopala na kninskom groblju pod oznakom “nepoznat” iako su znali njihov identitet.

Haški istražioci ekshumirali su tijela u proljeće 2001. godine, kada su ekshumirani ostaci ukupno 301 žrtve iz vremena “Oluje” i “postoluje”.


Pod pritiskom međunarodne zajednice i organizacija za zaštitu ljudskih prava, Županijsko državno tužilaštvo u Zadru je već 1996. godine podiglo optužnicu protiv šestorice bivših hrvatskih vojnika – Nikole Rašića, Ivana Jakovljevića, Pere Perkovića, Ivice Petrića, Zlatka Ladovića i Nediljka Mijića.

Oni su optuženi, međutim, za krivično djelo “ubistvo iz koristoljublja”.

Iako su četvorica optuženih u istrazi priznali počinjenje djela, Županijski sud u Zadru ih je iste godine oslobodio optužbe zbog nedostatka dokaza.

Slučaj je na ponovno suđenje vratio Vrhovni sud Hrvatske pred sud u Šibeniku, gdje je u februaru 2002. godine zastupnik optužbe odustao od optužnice protiv svih optuženih uz obrazloženje da su došli do saznanja ko bi mogao da bude počinilac ubistava u Varivodama i Gošiću, zbog čega će biti sprovedena nova istraga.

Iako je hrvatski premijer Andrej Plenković prošle godine na pomenu ubijenim Varivodičanima izjavio da se zločini nad srpskim civilima “nisu smjeli dogoditi, nemaju opravdanja i zaslužuju svaku osudu i procesuiranje odgovornih”, ni 26 godina od zločina nema ni optuženih ni osuđenih za ubistva civila u Varivodama i Gošiću.