U STRMICI KOD KNINA ODRŽANO 29. SIJELO TROMEĐE: Ojkačka pesma nam život produžava

Foto: D. Milovanović

STRMICA - Ojkačka pesma, sviranje uz diple i gusle i bogata riznica srpskognarodnog folklora, okupili su minule subote više stotina posetilaca na 29. „Sijelu tromeđe“ u Strmici kod Knina.

Na jednu od najvećih kulturnih manifestacija Srba u Hrvatskoj došli su ne samo Krajišnici iz Knina i okolnih mesta, već i iz Srbije i regiona, ali i sa svih kontinenata gde ih je život odneo i u vreme mira, ali i posle svih ratova i oluja koje su ih zadesile. Tempirali su, kažu, godišnje odmore baš tako da u Strmici budu na „Sijelu“.

Tradicionalno, program je započeo oglašavanjem zvona sa Crkve Svetog Jovana Krstitelja, u čijoj porti se i održava ovaj jedinstveni sabor srpske muzičke baštine, a potom su njen početak ojkačkom pesmom - himnom „Sijela“ označili i domaćini, članovi Izvorne muške pevačke grupe „Strmica“.

„Volim Bosnu, u srcu mi Lika, Dalmacijo ljubavi velika“ - potekla je pesma iz grla Strmičana, a onda su se ređali aplauzi, emocije koje su bile gotovo opipljive, a videla se i poneka suza… Pevačke veštine i lepotu ojkačkih pesama pokazali su potom članovi izvornih grupa SKD „Prosvjeta“ iz Zagreba i „Unac“ iz Drvara.

- Ovde smo redovno, još od 14. „Sijela“ - kaže Marinko Zorić, iz drvarske grupe „Unac“. - Imamo petoricu članova i volimo da odmerimo „snage“ sa drugim društvima. Male su razlike u načinu ojkanja zavisno od kraja odakle ko dolazi, ali svako od nas čuva i neguje baš to svoje i volimo da nas ljudi čuju.

PLAKETA „RADE MATIJAŠ“

Na „Sijelu tromeđe“, Izvornoj pjevačkoj grupi „Unac“ iz Drvara, uručena je plaketa „Rade Matijaš“. Ovo priznanje, koje se dodeljuje za izuzetne zasluge očuvanja tradicije i kulturnog identiteta Srba u Dalmaciji, Lici i Bosni, nosi ime po našem kolegi, dugogodišnjem dopisniku „Večernjih novosti“ iz Knina, koji je i jedan od osnivača ove manifestacije. Plaketu je uručio njegov sin Igor.

Sa njima se slažu i ojkači iz Strmice, članovi istoimene izvorne grupe osnovane pre pola veka.

- Odvajkada su naši preci radost i druženje obeležavali pesmom. Kod ojkanja u našem kraju prvi glas povede pesmu, a ostali tj. drugi glas, nas prati basom koji čini ojkalicu pravom - otkriva nam Željko Matijaš. - Mnogo nam znači što se ovde okupljamo, da se vidimo, družimo, ojkačka pesma nam život produžava. Naša grupa iz Strmice je ranije, do 1992. gostovala i u Guči, bili smo pobratimi i voleli bismo da se to obnovi.

Lepotu narodnih igara i bogatstvo srpskih narodnih nošnji prikazali su mladi članovi SKD „Prosvjeta“ iz Korenice i KUD „Nikola Tesla“ iz Beograda. I jedni i drugi pobrali su ovacije: prvi Ličkim kolom, a drugi igrama iz Šumadije, Vranjanskom svitom i koreografijom sa Kosova i Metohije.- Ličko gluvo kolo je naš zaštitni znak, ali su nam zapažene i koreografije iz Šumadije i Leskovca - pričaju nam Miloš Lekić (21) i Darko Skendžić (28) iz Korenice. - U SKD su nas privukli društvo, druženje i ljubav prema narodnim igrama, jer je i to način očuvanja naše, srpske tradicije i običaja. Imamo 15 aktivnih igrača uzrasta od 11 do 28 godina, ali i podmladak, igrače u drugom ansamblu u kom najmlađi član ima četiri, a najstariji 10 godina.

Nastupali su potom članovi „Prosvjete“ iz Udbine, pa čuveni diplar i ojkač Obrad Milić sa pevačkom grupom „Bogatnik“ iz Žegara, etno-pojac božanstvenog glasa i majstor najtežih za izvođenje ojkačkih pesama tzv. groktalica - Svetlana Spajić iz Beograda, SKUD „Gavrilo Princip“ iz Bosanskog Grahova, Krajiška grupa „Plitvice“ iz Korenice, „kolege“ im iz Golubića, hor Kulturno-obrazovnog društva „Jevrem Gujić“ iz Knina, guslar Saša Lukić, hor „Prosvjete“ iz Splita, Pevačka grupa „Bukovčani“ iz Knina.

RADIONICE ETNO-POJANjA U KNINU

U petak su u Kninu održane radionice ojkanja i izvorne narodne pesme na kojima je predavanja održala čuveni etno-pojac Svetlana Spajić iz Beograda. Kako nam je rekla, bila je prijatno iznenađena što je ovim svojevrsnim časovima prisustvovalo čak 20 mladih žena iz Knina i okoline, što je pravi pokazatelj koliko su zainteresovane za očuvanje srpske kulturne baštine.

Potkraj „Sijela“, gromoglasan aplauz dobili su i članovi Srpskog kulturno-prosvetnog društva „Sveti Sava“ (SKPD) iz Kranja u Sloveniji.

- Mi smo prvo SKPD u Sloveniji, a osnovani smo na Savindan 1990. - kaže za „Novosti“ Milka Davidović, predsednik ovog Društva. - Članovi su nam naši sunarodnici poreklom iz svih krajeva nekadašnje SFRJ. Imamo oko 140 članova u dečjem, omladinskom i KUD veterana. U Društvu imamo najviše Krajišnika i oni su najbolji u pevanju, a najveštiji za kola su uglavnom poreklom iz Srbije, pa nam u nastupima folklora preovladavaju igre iz Srbije, mada negujemo i druge.

- Lepotu srpskih pesama i igara proneli smo po celom svetu - dodaje Dragiša Lazović, jedan od osnivača kranjskog SKPD. - Gostovali smo u Švajcarskoj, Turskoj, Nemačkoj, Portugaliji, naravno i u Srbiji i Republici Srpskoj. Ima nas oko 7.000 Srba u Kranju i postoje još dva srpska društva: „Brdo“ i „Petar Kočić“. Nedavno smo ugostili i akademika Matiju Bećkovića.

Odzvanjala je radost, oduševljavali su pesma i igra do duboko u noć, a jedan od zdravičara je na kraju poručio:

- Zdravo bili i dogodine ponovo došli.

PRVI PUT ODRŽANO 1974.

„Sijelo tromeđe“, prvi put je održano 16. juna 1974. godine u Domu kulture u Strmici, pa ove godine zapravo obeležava 51 godinu od kada su se prvi Krajišnici okupili i u okviru emisije „Selo veselo“ Radio Beograda izveli program koji je predstavio bogatu srpsku baštinu naroda koji živi na tromeđi Like, Bosne i Dalmacije. Od tada je imalo tri prekida u održavanju: prvo osamdesetih godina, drugo tokom građanskog rata devedesetih i treće zbog pandemije kovida. Zato je ovo upravo održano bilo 29. „Sijelo“.

J. Matijević; Večernje Novosti

Foto: D. Milovanović