Monodrama o Savi Mrkalju u Muzeju Vuka i Dositeja u Beogradu

BEOGRAD - U bašti Muzeju Vuka i Dositeja u Beogradu u četvrtak 27. juna 2024. godine od 18 sati biće izvedena monodrama „Slušaj kako govorim – Sava Mrkalj“ autorke Gordane Ilić Marković u režiji Dušana Aškovića. Savu Mrkalja, reformatora srpske ćirilice i srpskog jezika, tumači gluma Dejana Stojaković. Monodrama je realizovana zahvaljujući ideji glumca Tihomira Stanića koji se za Mrkaljev život zainteresovao kada ga je igrao u seriji o Vuku Karadžiću.

Ulaznice za predstavu koja se igra u okviru ciklusa „Smotra muzejskog teatra“ po cijeni od 800 dinara mogu se kupiti onlajn pleko platforme tickets.rs i u svim Delfi knjižarama i ostalim prodajnim mestima.

Gotovo simbolički u „Vukovom domu“ nakon skoro dva veka gostovaće Sava Mrkalj. On i Vuk Stefanović Karadžić su bili savremenici. Vuk je preuzeo Mrkaljevu ćirilicu i principe reforme srpskog jezika, a sačuvao je i svesku sa Mrkaljevom pesmama. Danas se zahvljujući i tim sačuvanim stihovima Mrkalj smatra začetnikom jamba u srpskoj poeziji.


Da podsjetimo Sava Mrkalj je bio među prvim reformatorima srpske ćirilice, koju je sa 46 slova, sveo na 29, od kojih je 25 slova u upotrebi u današnjoj srpskoj azbuci. U svom djelu „Salo debeloga jera libo azbukoprotres“ štampanom u Pešti 1810. godine zalagao za reformu tadašnjeg pravopisa i tražio primjenu fonetskog pisma baziranog na narodnom jeziku i pravilima „za jedan glas samo jedan znak“ i "piši kako govoriš".

Ovim idejama uticao je na Vuka Karadžića koji je u Pismenici 1814. godine upotrebljujući Mrkaljevu azbuku napisao: “Ja sada ovdje, imajući za namjerenje uspjeh srpskoga knjižestva, ne mogu druge azbuke upotrebiti nego Merkailovu, jerbo za srpski jezik lakša i čistija ne može biti od ove”.

Mrkalj je bio i pjesnik i najmanje tri njegove pjesame uvrštene su u antologije srpske poezije. Rođen je 1783. godine u Sjeničaku na Kordunu, a umro je 1833. godine u Beču.

S. Dančuo