"Velika povelja Brankovog kola“ Karlovačkoj gimnaziji i Karlovačkoj bogosloviji

SREMSKI KARLOVCI - Na završnoj sednici komisije Brankovog kola (Nenad Grujičić, predsednik, Vesna Čipčić i Milan Pletel, članovi) jednoglasno je odlučeno da „Velika povelja Brankovoga kola“ povodom 200. godišnjice rođenja Branka Radičevića, za uzvišeni oblik saradnje tokom proteklih decenija pripadne Karlovačkoj gimnaziji i Srpskoj pravoslavnoj bogosloviji Svetog Arsenija u Sremskim Karlovcima. Ovo prestižno priznanje, pored rečenog, Brankovo kolo dodeljuje i „za nadahnuti doprinos lepoti poezije, stvaralačku radost i ljubav prema pesnicima i ljudima na tragu božanskog dara Branka Radičevića“.

U susret dvestotom rođendanu Branka Radičevića, Brankovo kolo se opredelilo za pesnički dar dvema sestrama-ustanovama, jedinstvenim obrazovno-duhovnim institucijama srpskoga naroda sa sedištem u Sremskim Karlovcima. Čuvena Karlovačka gimnazija, koja je jedno vreme nosila i ime Branka Radičević, i Karlovačka bogoslovija „Sveti Arsenije Sremac“ osnovane su pre 233 godine (1791), odnosno pre 230 godina (1794) i predstavljaju prosvetno-duhovne svetionike srpskoga naroda gde se školuju i stasavaju đaci gimnazisti i mladi sveštenici.


Najstarija u Srba, Karlovačka gimnazija u svojim nedrima šest godina (1835-1841) negovala je obrazovni profil i mladu dušu Aleksija Radičevića (i brata mu Stevana), potonjeg Branka, velikog pesnika srpskog romantizma. Sa nesvakidašnjom lepotom Stražilova i Sremskih Karlovaca u srcu, Branko dolazi u Temišvar (1841-1843), gde kao student „mudroljubija“ (filozofije) piše svoju prvu pesmu na srpskom jeziku, „Devojka na studencu“. Danas je Karlovačka gimnazija, kao obrazovno-prosvetna ustanova, prestižna škola gde se od 1972. godine, pored ostalog, svakog proleća i s rane jeseni odvijaju mladoliki i bogati pesničko-umetnički i kulturni programi i sadržaji Brankovog kola u slavu imena i dela najpoznatijeg đaka slavne srpske gimnazije.

Portret Branka Radičevića - digitalna obrada Ivana Krševa po dagerotipiji Anastasa Jovanovića 1847. - Fotografiju usupilo "Brankovo kolo"
Karlovačka bogoslovija „Sveti Arsenije Sremac“ ove godine obeležava dvesta trideset godina postojanja i predstavlja zlatnu duhovnu košnicu sa miomirisom srpskog pravoslavnog korena. Višedecenijska saradnja sa Brankovim kolom dala je naročite rezultate sa zapaženim duhovnim plodovima na predavanjima u okviru „Hrišćanskih tema“ koje svakog septembra bogoliko osvetljavaju Sremske Karlovce tokom odvijanja čuvene pesničko-kulturne manifestacije. Takođe, profesori i đaci Karlovačke bogoslovije, zajedno sa sveštenstvom karlovačkim i episkopom sremskim Vasilijem (povodom jubilarnog 50. Brankovog kola i sa patrijarhom srpskim Porfirijem), svake godine u septembru na Brankovom kolu molitveno učestvuju u parastosu za Aleksija Radičevića u crkvi Svetog oca Nikolaja, gde je kao đak Karlovačke gimnazije za pevnicom nedeljom pojao budući veliki pesnik srpskog romantizma, Branko Radičević, koji će svoju prvu knjigu 1847. godine objaviti u Beču, a njegovi zemni ostaci biti preneseni (1883) na Stražilovo.

„Velika povelja Brankovoga kola“ svečano će biti uručena 15. marta na Svečanom otvaranju „Prolećnih Brankovih dana 2024“ u Sremskim Karlovcima, na sâm dan rođenja Aleksija Radičevića u Slavonskom Brodu (1824) pre dvesta godina po julijanskom kalendaru.


Nenad Grujičić