Ranko Risojević laureat međunarodne nagrade "Branko Radičević"

SREMSKI KARLOVCI - Prestižna Međunarodna nagrada „Branko Radičević“, koju dodeljuje Brankovo kolo, pripala je ove godine uglednom srpskom pesniku i piscu Ranku Risojeviću iz Banjaluke. Na završnoj sednici 22. avgusta 2022. godine, ovu odluku jednoglasno je doneo žiri Brankovog kola u sastavu: Nenad Grujičić, Andrea Beata Bicok i Radmilo V. Radovanović.

Među dosadašnjim dobitnicima Međunarodne nagrade „Branko Radičević“ nalaze se istaknuti pesnici i pisci iz sveta: Vjačeslav Kuprijanov (Švajcarska – Rusija), Filip Tanselen (Francuska), Valerij Latinjin (Rusija), Naso Vajena (Grčka), Nikita Danilov (Rumunija), Petar Milošević (Mađarska), Babken Simonjan (Jermenija), Slavomir Gvozdenović (Rumunija), Kerol En Dafi (Velika Britanija), Enes Kišević (Hrvatska), Jirgen Izrael (Nemačka), Budimir Dubak (Crna Gora), Olga Martinova (Rusija – Nemačka) i Husein Dervišević (Bosna i Hercegovina)

Pesnik, prozaista, dramski pisac, esejista, prevodilac i kulturni poslenik iz Republike Srpske, Ranko Risojević rođen je 1943. godine u Kalenderima kod Kostajnice. Napisao je više od pedeset knjiga: osamnaest zbirki poezije, dvadeset šest knjiga proze, među kojima jedanaest romana, te deset radio-igara za decu i dva pozorišna komada. Priredio je za štampu više knjiga poezije i proze drugih autora.

Ovo su neki od naslova Ranka Risojevića: „Vid tame“, „Vreme i vrt“, „Istrpi ovo draganje“, „Snovi o vječnom i pjesme smrti“, „Ozon“, „Prah“, „Brdo“, „Vrata tame“, „Mesija“, „Samoća, molitve“, „Prvi svijet“ i „Rasvit“, te proznih – „Nasljedna bolest“, „Slike za utjehu“, „Dječaci sa Une“, „Priče velikog ljeta“, „Sablasni šinjel“, „Šum“, „O duši“, „Ivanovo otvaranje“, „Bosanski dželat“, „Simana“, „Gospodska ulica“ i drugi.

Pored prevoda iz pesničkog i proznog opusa na brojne jezike, roman Bosanski dželat Ranka Risojevića preveden je na ruski, nemački, poljski i češki jezik, a knjiga kratke priča „Šum“ na italijanski. Roman „Dječaci sa Une“ nalazi se u lektiri u oba entiteta Bosne i Hercegovine.

Ranko Risojević završio je Prirodno-matematički fakultet u Sarajevu. Bio urednik „Glasa srpskog“ i časopisa „Putevi“, „Univerzitetske biblioteke“ i „Osvjetljenja“. Radio kao direktor Narodne i univerzitetske biblioteke „Petar Kočić“ u Banjaluci i Galerije likovnih umjetnosti Republike Srpske.

Poezija Ranka Risojevića obuhvata bogat tematsko-motivski spektar počev od fantazmagoričnih slika odrastanja preko pitanja o komplementarnosti i distinkciji duhovnog i telesnog, večnog i prolaznog, do egzistencijalnih začudnosti i prizora sa čovekom (pesnikom) u nemirnom savremenom svetu. Erudita i poznavalac drugih literatura, zanatski opervažen smislom da podjednako uspešno piše u slobodnom i vezanom stihu, on često otvara komparativističke uvide i podešava ih prema svojim poetičkim standardima. Kao prozni pisac, najveće domete postigao je u slikanju Banjaluke u vremenu i prožimanju pritom realnog i fikcionalnog, kao i u prozi za decu gde vrhuni zavičajna arkadija detinjstva sa velikim očima i senzacijama. Ranko Risojević eklatantan je primer sudbinske posvećenosti i stvaralačkog istrajavanja sa vrhunskim rezultatima u životnoj misiji i velikoj ljubavi, koje se zovu književnost, to jest umetnost.

Svojom besedom o Branku Radičeviću, Ranko Risojević je svečano otvorio 33. Brankovo kolo 2004. godine i tom prilikom za ukupno pesničko i književno stvaralaštvo dobio visoko priznanje „Statueta Branka Radičevića“ (rad vajara Jovana Soldatovića). U dugogodišnjoj karijeri, dobitnik je značajnih nagrada sa imenima uglednih srpskih pesnika i pisaca: Laza Kostić, Petar Kočić, Branko Ćopić, Skender Kulenović i Dušan Vasiljev. Laureat je, zatim, „Pečata varoši sremskokarlovačke“, „Zlatne sove“, „Gračaničke povelje“, „Nagrade Udruženja književnika Republike Srpske“ i drugih. Takođe, dobitnik je jugoslovenske „Nagrade željezare Sisak“ i nosilac francuskog ordena „Vitez reda Akademskih palmi“.
Međunarodna nagrada „Branko Radičević“ biće uručena Ranku Risojeviću na 51. Brankovom kolu 19. septembra na Svečanom zatvaranju u Sremskim Karlovcima gde se Aleksije, potonji Branko Radičević školovao od 1835. do 1841. godine.

Brankovo kolo