U Novom Sadu održan 4. Svesrpski Krajiški sabor

NOVI SAD - Povodom obilježavanja Dana i slave Srpske Krajine Nikoljdan u Novom Sadu je, 14. i 15. decembra 2018. godine, održan 4. Svesrpski krajiški sabor i kulturna manifestacija Dani Srpske Krajine u Srpskoj Atini. Sabor je posvećen Srbima iz Srpske Krajine i Hrvatske i održan je pod sloganom Dok žive Krajišnici – živjeće i Krajina. Domaćin i organizator manifestacije je Otadžbinski pokret iz Novog Sada.

Novi Sad nije slučajno izabran za mjesto održavanja ovakvog skupa, imajući u vidu istorijsku ulogu Novog Sada, koji je tokom većeg dijela 18. i 19. vijeka bio središte kulturnog, političkog i cjelokupnog društvenog života srpskog naroda.

U petak, 14. decembra 2018. godine, u amfiteatru Sportskog i poslovnog centra Vojvodina u Novom Sadu, u saradnji sa Eparhijom bačkom, Sekretarijatom za kulturu AP Vojvodine i pokrajinskim Fondom za pružanje pomoći izbjeglim, prognanim i raseljenim licima, organizovano je kulturno veče pod nazivom Sjećanja.

U holu SPENS-a otvarena je izložba pod nazivom Godina Save Mrkalja, posvećena sjećanju na filologa, filozofa, pjesnika, đakona i prvog reformatora srpske ćirilice i jezika, i jednog od najprosvjećenijih Srba s početka 19. vijeka, Savu Mrkalja. O Savi Mrkalju tom prilikom govorio je Milan Livada, koji je, kao dugogodišnji radnik RTV-a, uradio i emisiju posvećenu Savi Mrkalju.

Nakon izložbe publika je prešla u amfiteatar gdje je imala priliku da pogleda potresnu monodramu pod nazivom Pu spas za sve nas, posvećenu heroini Dijani Obekser Budisavljević, austrijanki koja je tokom Drugog svjetskog rata iz ustaških logora smrti u NDH spasila 15.336 srpske djece sa Kozare, Korduna i drugih regija, od kojih je oko 12.000 uspjelo preživjeti rat.

Monodramu je briljantno odigrala glumica Jelene Puzić iz Zemuna, koja je za izvođenje ove monodrame 2017. godine dobila nagradu za najboljeg mladog glumca festivala Ljuba Moljac u Zemunu. Jelena je po završetku monodrame nagrađena gromoglasnim aplauzom.

U subotu, 15. decembra, program je započeo otvaranjem okruglog stola. Upravni odbor Matice srpske, na svojoj sjednici održanoj 16. oktobra 2017. godine, osnovao je Krajiški odbor Matice srpske.Tim povodom u Danima Srpske Krajine u Srpskoj Atini, udruženje Otadžbinski pokret sa Maticom Srpskom i Krajiškim odborom Matice srpske, organizovao je okrugli sto na temu Uloga i značaj Krajiškog odbora Matice srpske.

Predstavnici mnogih zavičajnih udruženja, narodni poslanici, gosti iz Republike Srpske, izaslanik episkopa bačkog Irineja, prezviter Željko Latinović, razgovarali su na koji način udružiti snage sa Krajiškim odborom i koja su to najvažnija pitanja koja se mogu riješiti uz pomoć Odbora. Dr Dragan Stanić u ime Matice srpske obećao je da će Krajiški odbor već od sutra da se ozbiljno posveti rješavanju problema Krajišnika koje su iznijeli na okruglom stolu, a spadaju u domene kulture, tradicije, književnosti i jezika.

Nakon okruglog stola u holu Novosadskog sajma ponovo je prikazana izložba posvećena Savi Mrkalju, koju je otvorio Dragomir Lalić. Otvaranje izložbe završeno je prigodnim kulturno-umjetničkim programom.

Nakon izložbe gosti su prešli u veliku salu Novosadskog sajma gdje je započeo bogat kulturno-umjetnički program. Prisutnima se, na samom početku,obratio Dragomir Lalić.

– Doživjeli smo takve nesreće koje malo koji narod u Evropi može da podnese. Svi zajedno treba da činimo da ovaj naš srpski korpus ovako razjedinjen i rasut okupimo.

Zatim je, po protokolu, osveštan slavski kolač, kome su se pridružili i brojni zvaničnici. Kum slave Dušan Bajatović, zbog obaveza bio je spriječen da se pridruži svečanosti, ali ga je zamijenio Slobodan Cvetković, direktor Novosadskog sajma.

– Trudimo se da budemo dobri domaćini, da budete zadovoljni. I meni prija da osjetim duh tradicije. Potrebno je da se podsjetimo šta se desilo ovih posljednjih sto godina koje su bile veliki izazov za sve Srbe – rekao je Slobodan Cvetković.

Nakon njega, skupu se obratio i predsjednik Matice srpske, dr Dragan Stanić, koji je nakon okruglog stola ispratio i Svesrpski sabor i tom prilikom osvrnuo se na značaj formiranja Krajiškog odbora.

– Ideja Matice srpske od početka je bila da njegujemo jedan integralni koncept srpske kulture. Da svi srpski prostori, gdje god se stvara kulturno dobro koje nosi oznaku srpske kulture, srpske duhovnosti, srpskog jezika, zauzme mjesto u Matici srpskoj i zato ništa prirodnije nije bilo nego da formiramo Krajiški odbor.

Akademik prof. dr Dragan Škorić poručio je: – Evropo, stidi se. Krajišnici su vas vjekovima čuvali od Turaka.

Organizator manifestacije, Dragomir Lalić, potom je uručio svečane Povelje Srpske Krajine, koje su ove godine pripale najzaslužnijima, dr Draganu Staniću, Savi Štrbcu i Dušanu Bajatoviću.

Učesnici Svesrpskog sabora ove godine:

KUD Sveti Sava Banjaluka, Srpski kulturni centar Vuk Stefanović Karadžić Bačka Topola, KUD Marko Orešković Bački Gračac, KUD Ćirilo i Metodije Busije, KUD Vuk Karadžić Čonoplja, Hor Sveti Roman Slatkopojac Petrovaradin, hor Prosvetitelji i etno pojac Mišo Blizanac, Ženska distih lira, pjesnikinja Ranka Srdić Milić, etno pjevačica Violeta Radić, guslar Petar Manojlović i drugi.

Na kraju programa Dragomir Lalić ponovo se obratio gostima rekavši:

– Svaka vam čast što ste po ovakvom vremenu došli da proslavimo slavu RSK i Dane Srpske Krajine u Srpskoj Atini.Posebnu zahvalnost izrazio bih direktoru Pokrajinskog fonda za pružanje pomoći izbjeglim, prognanim i raseljenim licima Dušku Ćutilu i donatorima koji su podržali ovu manifestaciju.

Podršku Srbima iz Krajine svojim prisustvom pružili su crkveni velikodostojnici, predstavnici brojnih institucija i organizacija, kao i mnoge druge zvanice. Svi oni su jednim zajedničkim saopštenjem poslali poruku podrške našoj braći Srbima u južnoj srpskoj pokrajini na Kosovu i Metohiji, čiji položaj i status ih veoma podsjeća na položaj i status Srba u Hrvatskoj još od tzv.„mirne reintegracije” 1998. godine do danas. Podrška i pozdravi sa sabora upućeni su i bivšem predsjedniku Milanu Martiću i komandantu Ratku Mladiću.

Program je profesionalno vodila Laura Vujković, novinar Radio-televizije Vojvodine.