Četvrto izdanјe "Maternјeg jezika" Nenada Grujičića

BEOGRAD - U beogradskoj Prosveti, pojavlјuje se ovih dana četvrto dopunjeno izdanje knjige pesama „Maternji jezik“ Nenada Grujičića. Ovaj pesnički prvenac prvi put je štampan 1978. godine u ediciji „Pegaz“ Književne omladine Srbije izazivajući neuobičajeno veliku pažnju kritike i publike širom prethodne Jugoslavije. Odmah po izlasku, u najvažnijim časopisima i listovima, počev od Beograda i Novog Sada preko Sarajeva i Splita, sve do Skopja, i u drugim sredinama, o knjizi je pisalo nekoliko desetina kritičara i pesnika.

Drugo izdanje „Maternjeg jezika“ izašlo je 1995. godine, u ediciji „Raskršća'' Književne omladine Srbije, a treće – na rumunskom jeziku, u Bukureštu, 1996. u izdavačkoj kući ''Europoint''.

U periodu od 1978. godine do danas tekstove, prikaze i osvrte o „Maternjem jeziku“ potpisala su sledeća književna imena: Slavko Gordić, Jovan Delić, Draško Ređep, Mihajlo Pantić, Milivoj Nenin, Adam Puslojić, Momčilo Popadić, Vojislav Despotov, Hamdija Demirović, Vladimir Kopicl, Želјko Ivanković, Refik Ličina, Dušan M. Knežević, Ivan Negrišorac, Miodrag Perišić, Dušica Potić, Zoran Đerić, Laslo Blašković, Pavle Popović, Ranko Risojević, Nenad Šaponja, Miroslav Egerić, Milan Živanović, Miloš Petrović, Želidrag Nikčević, Saša Radojčić, Milica Jeftimijević Lilić, Damir Malešev, Milutin Đuričković, Zoran Bognar, Slađana Milenković, Srđan Orsić, Rastko Lončar i drugi.

U četvrtom dopunjenom izdanju „Maternjeg jezika“ nalaze se tekstovi svih gore pomenutih kritičara i pesnika. U novo izdanje „Maternjeg jezika“ ušlo je još šest tematsko-motivski, formom i atmosferom srodnih pesama nastalih i objavlјenih u listovima i časopisima („Student“, „Glas omladine“ i „To jest“) nekoliko meseci pre pojave prvog izdanja „Maternjeg jezika“ koji je, inače, bio sastavlјen od dvadeset devet pesama. U četvrtom izdanju ove knjige nalazi se i šest, od inače četrnaest intervjua sa Nenadom Grujičićem objavlјenih u periodu 1978-1981. Razgovore sa mladim pesnikom u beogradskoj „Mladosti'', novosadskom ''Glasu omladine'', sarajevskom ''Oslobođenju'', novosadskom „Dnevniku“ i beogradskim ''Novostima'' vodili su pre četiri decenije Radmila Gikić, Rade Tomić, Mirjana Božin, Himzo Skorupan, Milan Živanović i M. Dizdar.

U knjizi se nalazi i bibliografski uređena celina literature o „Maternjem jeziku'', koja zbirno broji sedamdest četiri jedinice. Na koricama se nalaze dve fotografije-portreta Nenada Grujičića iz 1978. godine, koje je uradio Andrej Tišma.

Pogovor za četvrto dopunjeno izdanje napisao je mladi pesnik, kritičar i istoričar književnosti Rastko Lončar, koji porad ostalog kaže:

„Maternji jezik Nenada Grujičića stoji kao dokaz o zrelosti umetničke svesti srpske književnosti, kao poezija koja ima svest o jeziku, te o literarnoj prošlosti i empirijskoj stvarnosti i koja, u dodiru ova tri faktora sa specifičnom unutrašnjom energijom pesnika i kompleksnom emotivno-psihološkom strukturom njegovog lirskog dvojnika, predstavlјa primer sazrelog, pesničkog glasa koji bez mucanja, lutanja i bilo kakvih nesigurnosti – a sa opčinjavajućom uverenošću u ono što peva – jasno slika izražajnu snagu jedne literature i jedne jedinke u njoj i preda njom. Zbog toga se valјa vraćati ovoj knjizi. Makar i na svakih deset godina, makar i na četiri decenije, i čitati je iznova i (ponovo) otkrivati njene (nove) dimenzije, promenlјive – vremenom uslovlјene – i nepromenlјive – vremenom neosporive. Maternji jezik nije poezija koja sazreva godinama, već poezija koja sazreva godine; Maternji jezik nije bio-bibliografska činjenica, već manifest savremene poezije. I poezije – uopšte.“

Promocija četvrtog dopunjenog izdanja „Maternjeg jezika“ Nenada Grujičića biće održana u Beogradu, u četvrtak, 17. maja, u podne, u Prosvetinoj knjižari „Geca Kon“, u Knez Mihailovoj br. 12.


REKLI SU O ''MATERNјEM JEZIKU'' (1978 - 2018)

Slavko Gordić
Maternji jezik Nenada Grujičića izveden je čisto i dosledno. Kako u njegovom shvatanju pesništva, tako i u njegovom pesničkom činu zadivlјuje kristalna i definitivna jasnoća stava i iskustva.

Mihajlo Pantić
Grujičić se javlјa knjigom Maternji jezik, metapoetskim projektom koji zvuči asonantno u odnosu na ironijsko istoglasje 70-tih, i ne samo zbog toga predstavlјa jednu od najbolјih prvih pesničkih zbirki novije srpske poezije.

Jovan Delić
Upadlјiva je sigurnost pjesničkog rukopisa i jedinstvo knjige koja nije pravlјena kao zbirka različitih pjesama, već kao cjelina. Nov je, prema našem nalazu, po jednoj mentalnoj drami koja se nalazi u žiži ove poezije.

Draško Ređep
Grujičić u generaciji naših pesnika ima vlastiti znak. Sasvim se izdvajajući, ova lirika vehementno napominje kontinuitet, izričitost i raspru ... posle ovog tako autentično svog Maternjeg jezika.

Adam Puslojić
Maternjim jezikom Nenada Grujičića naša poezija samo dobija. Reč je o čistom dobitku.

Milivoj Nenin
Ovo je knjiga koja je očekivana, ili tačnije, knjiga koja je bila neophodna. Ova knjiga je zaokruglila jedno viđenje, jedan sudar sa stvarnošću i neizbežnim, i kao takva živi punim životom.

Momčilo Popadić
Maternji jezik je brutalna, nježna, oštroumna, poštena i svrsishodna knjiga mladog čovjeka... To je bestidno otvorena knjiga o srcu, glavi i jeziku... To je knjiga s jajima, sa srcem i s pameću!

Hamdija Demirović
Mjera ozbilјnosti koju donosi Grujičićeva prva knjiga daje nam za pravo da je ocijenimo kao vrijedan doprinos. Takvi pjesnici obnavlјaju vjeru u snagu vokacije.

Vojislav Despotov
Pisanje, poezija, pesma, pesnik, reči – to su uglovi između kojih pesnik obrazuje živu geometriju individualnog iskustva.

Refik Ličina
Povratio je novo pesničko ruho rečima. U tome vidim vrednost i bogatstvo Grujičićevog ''Maternjeg jezika''. (

Dušan M. Knežević
Najzad se nalazimo pred vidlјivom knjigom. Grujičić je jedan od najživlјih i najzdravijih naših pjesnika danas…Tvrdim, mladi Grujičić je pjesnik-starac.

Želјko Ivanković
Grujičićev Maternji jezik je mnogovrsno pokazao jednu od najznačajnijih tendencija u suvremenom „materinskom jeziku“..On je pokazao i svoj dar i svoj profil, zajedno sa mogućnostima koje neosporno ima.

Vladimir Kopicl
Grujičić je privukao pažnju i književne publike i kritike svojom prvom knjigom pesama. Pesnički glas autora Maternjeg jezika je svež i samosvojan.

Miodrag Perišić
Grujičić je spokojan na tlu poezije – s jednakom lakoćom obrađuje i „velike“ i „male“ teme.

Ivan Negrišorac
Jedna od osobenosti koja Grujičića izdvaja iz kruga mlađeg pesništva jeste i specifična prozirnost njegovog jezika.

Zoran Đerić
U generaciji književnih stvaralaca na Filozofskom fakulte-tu u Novom Sadu 70-ih i 80-ih godina, Grujičić je bio prvi koji se „oknjižio“, koji se potvrdio kao autentična književna pojava. Maternji jezik je imao veliku recepciju, pridoneo autoru puno epiteta i afirmisao ga u književnosti.

Dušica Potić
Prva knjiga Nenada Grujičića, Maternji jezik otvorila je poetički procep u kontekstu verizma sedamdesetih i, tematizujući poeziju, nagovestila nadolazeći postmodernizam.

Ranko Risojević
Prva Grujičićeva knjiga Maternji jezik pokazuje da je mladi pjesnik bio savršeno svjestan avanture u koju kreće – da već na početku izvrši inventarisanje svoga osnovnog alata.

Miloš Petrović
Nenad Grujičić je svoju pesničku odiseju krenuo od afirmisanja maternjeg jezika. Ima jedna sjajna linija srpske poezije poznata imenom stražilovska. Ona kreće od Branka, preko Laze Kostića i Crnjanskog, pa onda Desanka Maksimović, Milan Dedinac, Stevan Raičković, Ivan V. Lalić. Nјoj pripada i Nenad Grujičić.

Miroslav Egerić
Nenada Grujičića, pesnika, pratio sam od njegove prve knjige Maternji jezik. U takvom tkanju pesme imaginacija je učinila svoje, stavivši do znanja da pojedinost u poeziji nije samo na Zemlјi i kad je jasno vidno njeno zemno poreklo.

Pavle Popović
Ako se nekada za Branka Milјkovića s pravom govorilo da je princ naše poezije, sada se usuđujemo reći da Nenad Grujičić i njegova poezija neizostavno pripadaju tom plemstvu.

Nenad Šaponja
Grujičić se, vidimo, već u svojoj prvoj knjizi definiše kao celovito izgrađen pesnik.

Damir Malešev
Ovaj pogled unazad, u sopstvenu prošlost, zagledan u dubine maternjeg jezika, od istog je egzistencijalnog značaja kao i ono pradavno osvrtanje pesnika, arhetipskog pesnika Orfeja.

Milutin Đuričković
Pesnik Nenad Grujičić ušao je u srpsku poeziju zbirkom Maternji jezik (1978, 1995, 1996) i od tada stalno teče njegova umetnička uzlazna linija.

Slađana Milenković
Nenad Grujičić u Maternjem jeziku iznosi svoju poetiku, već formiranu, jasnu, što je rekost za prvu knjigu.

Laslo Blašković
Maternji jezik predstavlјa tačku s koje se pruža najčistiji i najdalјi pogled na Grujičićev pesnički trud. Možemo, na kraju reći, da je Nenad Grujičić – Pevač. Ili kako se to nekada govorilo: Majstor pevač.

Milan Živanović
Nenad Grujičić je startovao sa silnom verom u pesničku reč i fascinacijom maternjim jezikom. On poeziju uzima kao alfu i omoegu svega.

Saša Radojčić
S puno razloga bi moglo da se tvrdi da Grujičićev prvenac Maternji jezik nije ništa izgubio na aktuelnosti i svežini u odnosu na vreme svog pojavlјivanja.

Milica Jeftimijević Lilić
Jezik je za Grujičića i polazište i ishodište.

Zoran Bognar
Grujičić svoju pesmu gotovo da i ne stvara, on je živi. Maternji jezik je obeležen mladalačkom individualnošću u kojoj se ukrštaju ekstaza i melanholija.

Srđan Orsić
Već u prvoj (a vrednoj i zapaženoj, što je prava retkost) svojoj pesničkoj zbirci, Maternji jezik, Nenad Grujičić nam poručuje: Moćna je navika koja me oplemenjuje ranim sjećanjima.

Želidrag Nikčević
Još od svoje izvanredne prve knjige, Maternji jezik, Grujičić jeste baštinik i nastavlјač naše ponajbolјe lirske tradicije.

Rastko Lončar
Maternji jezik je jedan od elitnih primera poezije, koji poništava svaku predrasudu o pitanju eventualnog ''roka trajanja''.