''Pečat varoši sremskokarlovačke'' Vladanu Rakiću i Milanu Pađenu

SREMSKI KARLOVCI - Prestižna nagrada Brankovog kola ''Pečat varoši sremskokarlovačke'', za najbolјe pesničke knjige na srpskom jeziku u 2017. godini, ravnopravno je pripala dvojici pesnika: Vladanu Rakiću, za knjigu izabranih pesama ''Kapije vremena'' (Metafizika i KPZ Beograda) i Milanu Pađenu za zbirku poezije ''Put bez putokaza'' (Srpsko kulturno duštvo ''Zora'' i KZK, Beograd). Na završnoj sednici odluku je jednoglasno doneo žiri u sastavu: Nenad Grujičić, Krstivoje Ilić i Jelena Aleksić. U užem izboru za nagradu bile su i zbirke pesama Bogdana Džuvera, Živorada Nedelјkovića, Dragana Mraovića, Bojane Stojanović Pantović, Radmila V. Radovanovića, Saše Jelenkovića i Gojka Božovića.

Vladan Rakić (1960, Plana kod Paraćina), neobično plodan pesnik, autor je već dvadeset knjiga poezije. On je vulkanski kovač raznobojne lirske supstance maternjega jezika sa jurodivim neologizmima i eruptivnim metaforama. Reč je o poeziji sa ''originalnom simbolikom i reflektujućom višeznačnošću'' (Miodrag Pavlović), o poeziji ''u sprezi sa preispitivanjem smisla i svrhe pevanja'' (Slobodan Rakitić). Sveprisutno talasanje erosa i tanatosa, po principima plime i oseke, u mikro i makro dimenzijama sveta, otvara skrivene kapacitete tematsko-motivskog sadražaja u lјubavnim i rodolјubivim, refleksivnim i misaonim, raznovrsnim i inim pesmama. I kad peva o urbanim berlinskim zonama, gde je proveo važne godine svoga života, Vladan Rakić dotiče zavičaj, Šumadiju i Kosmet, izražavajući čudovite vizije i snove. Knjiga izabranih pesama, ''Kapije vremena'', predstavlјa burni kardiogram jezika sa amplitudnim emocijama, sa visokim uzletima nadahnuća i dubokim poniranjima imaginacije. I kad zahvati kosmičke svetove, on meri snagu maternjeg jezika i ''praćelije lјudskog postojanja'' (prof. dr Peter Gerlinghof). U nagrađenoj knjizi, obilno i raznovrsno, zrcali osebujni talenat Vladana Rakića, pesnika originalnog stvaralačkog praska na mapi savremene srpske poezije.

Milan Pađen (1950, Majske Polјane kod Gline) objavio je devetu po redu knjigu pesama, ''Put bez putokaza'', koja donosi iskustvo prognanog Orfeja u srpskome jeziku. Svedenog iskaza, u dragoceno škrtoj pozlati pesničkog govora, pesnik cedi svaki stih iz suve drenovine vremena dajući mu epitafnu snagu. ''Da sve ne nestane kao listak na vetru ''(Milan Nenadić), pesnik ostavlјa životni trag u knjizi proceđenih pesama, koja je svedočanstvo ne samo opšte već i intimne drame bića u katastrofi s kraja dvadesetog veka. Pađenova poezija pokazuje da katastrofa nije zasnovana samo na aspektu nesreće, gubitka i poraza, već da poseduje i aspekt promene ka preporodu, pobedi, slobodi i vaskrsnuću. Ovaj pesnik spaja arkadijske slike rodnog kraja sa atmosferom ''beogradskog pasijansa'', ne zaboravlјajući ni čuvenog zemlјaka sa Banije, pesnika-zenitistu Branislava Ve Polјanskog. U simbiozi prohujalog i sadašnjeg, množe se slike i zvuci svakodnevice, prizori ''pčelinjeg i bumbarovog leta'', i u činiji vode slika ''potoplјenog vilinog konjica''. Filigranski svetlucave kratke strofe predstavlјaju nezavisne pesničke bisere u ogrlicama probdevenih pesama. Milan Pađen napisao je knjigu koja se ističe autentičnim ritmom slobodnog stiha i lirskoga daha, u nepotkuplјivom zaveštanju bića – da ga je za život odabrala poezija.


Među dosadašnjim dobitnicima ove prestižne polovekovne nagrade, koja se dodelјuje od 1967. godine, nalaze se Miodrag Pavlović, Matija Bećković, Dara Sekulić, Raša Popov, Krstivoje Ilić, Dragan Kolundžija, Ranko Jovović, Ranko Risojević, Stevan Tontić, Manojle Gavrilović, Rajko Petrov Nogo, Vujica Rešin Tucić, Dragomir Brajković, Milan Nenadić, Darinka Jevrić, Miloš Kordić, Ranko Preradović, Novica Tadić, Miloš Komadina, Slobodan Kostić, Andrej Jelić Mariokov, Nenad Grujičić, Đorđo Sladoje, Nebojša Devetak, Milјurko Vukadinović, Slobodan Tišma, Anđelko Anušić, Ivan Negrišorac, Vladimir Jagličić, Jelena Aleksić, Vojislav Karanović, Verolјub Vukašinović, Laslo Blašković, Dragoslav Dedović i drugi.

Novim laureatima, Milanu Pađenu i Vladanu Rakiću, nagrada ''Pečat varoši sremskokarlovačke'' svečano će biti uručena 15. marta, na dan Radičevićevog rođenja po julijanskom kalendaru, na ''Prolećnim Brankovim danima 2018'', u najstarijoj srpskoj gimnaziji, u Sremskim Karlovcima, u kojoj se veliki pesnik srpskog romantizma, pod krštenim imenom Aleksije, školovao od 1835 – 1841. godine.