Ruski Sokoli u Osijeku

Savez ruskog zagraničnog Sokolstva imao je 1938 godine 4 pokrajinska saveza i to: u Jugoslaviji sa 30 jedinica, u Francuskoj sa 15 jedinica, u Čehoslovačkoj sa 5 jedinica, i u Bugarskoj sa 5 jedinica. Postojala su sokolska društva u Belgiji, Americi, Kini, Litvaniji i Poljskoj. Bilo je sve zajedno 70 jedinica koje su pripadale Savezu sa sedištem u Beogradu. (1) Jedno od ruskih društava bilo je Rusko sokolsko društvo u Osijeku koje je počelo kao Ruski odsek Sokolskog društva Osijek Matica. Ruski odsek Sokolskog društva Osijek Matica priredio je 6.11.1938 godine svoje poselo u Sokolskom domu. Program su izvodila muška i ženska deca, i ženski naraštaj.

U „Bratstvu” glasniku Sokolske župe Osijek istaknuto je da je program izveden dobro, ali se previše odužio, zbog velikih pauza između pojedinih tačaka. Poset je bio dobar. Posle programa bio je ples. (2) Rusko sokolsko društvo u Osijeku priredilo je 1939. treću godinu za redom logorovanje dece i ženskog naraštaja u Voćinu za 19 učesnika. Na letovanju je bio dnevni red : jutarnja gimnastika, prosvetni rad iz nacionalnih predmeta, kupanje, šetnja i igre. Hrana je bila razdeljena na pet obroka. Nakon 29 dana deca i naraštaj vratila su se u Osijek sveža i oporavljena. Muški naraštaj bio je 1939. u pokrajinskom logoru u manastiru Milkovo (Lapovo), gde je prošao tečaj vojne obuke I stepena. (3) Rusko sokolsko društvo kao odsek Sokolskog društva Osijek Matica, priredilo je 14 januara 1940 godine u oficirskom domu tradicionalnu proslavu božićne jelke sa programom u kome su učestvovala deca i naraštaj ruskog društva na čelu sa sestrom N. Marčenkom. Posle programa zasijala je božićna jelka. U „Bratstvu“ je istaknuto da je : „ozarila razdragana lica ne samo dece, kojoj osim roditeljske ljubavi život izbeglica nije mogao dati veće darove detinje radosti, nego i starijih u čijim su dušama oživele slike svetlih božićnih praznika u toplim domovima velike majke Rusije.” Deci su podeljeni darovi i zakuska. Posle se razvila zabava i ples. Poseta je bila odlična.(4) Rusko sokolsko društvo u Osijeku održalo je godišnju skupštinu 11 februara 1940 godine. Posle izveštaja izabrana je nova uprava društva : Starešina D. Marčenko, načelnik B. Osterman, prosvetar Marčesko, sokolski sud časti, nadzorni odbor, društveni lekar dr K. Šeludčenko, ... . Na kraju je starešina pozvao sestre i braću na što bolji rad za dobro svoje drage Otadžbine i Slavenstva. (5) Posle Prvog svetskog rata Kraljevina Jugoslavija primila je ruske izbeglice, među njima i ruske sokole. Najviše ruskih sokolskih jedinica bilo je 1938 godine u Kraljevini Jugoslaviji, gde je bilo i sedište Saveza.

Saša Nedeljković
član Naučnog društva za istoriju zdravstvene kulture Srbije

Napomene :

1. (Kc.) „Slovensko Sokolstvo“, „Bratstvo“, Osijek, 15 februara 1938, br. 2, str. 30;
2. „Iz Osječkog okružja”, „Bratstvo”, Osijek, 15 decembra 1938, br. 12, str. 237, 238;
3. „Logorovanje dece i ženskog naraštaja”, „Bratstvo”, Osijek, 15 novembra 1939, br. 11, str.218;
4. „Rusko sokolsko društvo”, „Iz Osječkog okružja”, „Bratstvo”, Osijek, 15 februara 1940, br. 2, str. 22;
5. „Iz Osječkog okružja”, „Bratstvo”, Osijek, 15 marta 1940, br. 3, str. 38;