Sokolska proslava Dana Ujedinjenja 1. decembra

Vladan Caričić i Saša Nedeljković na Sokolskoj priredbi za Prvi decembar

BEOGRAD - Srpski narod je u XIX i XX veku težio da se ujedini. Ali dok je srpski narod u tadašnjoj Srbiji težio da se ujedini sa svojim sunarodnicima, vlada Srbije je mislila i o teritorijalnom proširenju. U „Načertaniju“ predsednika srpske vlade Ilije Garašanina istaknuto je : „Srbija je toliko mala da u tom stanju ostati ne sme“. Sa svoje strane Crna Gora je težila da se ujedini sa svim srpskim oblastima. U poruci crnogorskog vladike Petra Petrovića Njegoša upućenoj Iliji Garašaninu 2 maja 1848 godine istaknuto je : „Ako je igde ikoga, nas evo. Ako li nema nikoga, ja ne mogu ništa do stidjeti se što sam vam brat. Sad ili ikad, nikad ako ne sad“. (1)

Službena Srbija i veliki deo građanske klase isticali su svesrpski program u kome se tražilo priključenje srpskih i susednih mešovitih krajeva srpskoj državi. Zavetna misao kneza Mihaila Obrenovića bila je izraz takve politike. Garašanin je uputio poruku Štrosmajeru (1867) o zajedničkoj borbi za oslobođenje hrišćana od turskog jarma i stvaranju uslova za „sjedinjavanje sviju jugoslovenskih plemena u jednu saveznu državu“. Svetozar Marković i napredni krugovi na koje je uticao, tražili su oslobođenje i federaciju, koja bi počivala na „ličnoj slobodi onih koji stupaju u saveznu zajednicu“. U drugoj polovini XIX veka „srbijansko jugoslovenstvo razvijalo kao prošireno srpstvo“, a jugoslovenstvo Gaja, Štrosmajera i ... „najčešće razvijalo kao prošireno hrvatstvo“. Na prelomu iz XIX veka u XX vek revolucionarnu omladinu zahvatio je novi talas jugoslovenstva. (2) Balkanski rat izazvao je oduševljenje prema Srbiji i Crnoj Gori u širim slojevima naroda u jugoslovenskim zemljama Austro-Ugarske. To je doprinelo okretanju politike zvanične Srbije od svesrpskog ka jugoslovenskom programu. (3)

Sve to na kraju Prvog svetskog rata dovelo je do odluke o ujedinjenju i stvaranju zajedničke države Jugoslavije. Prvog decembra 1918 godine srpski narod se ujedinio u jednu državu.

Sokoli su održali slet u Zagrebu 1924. Na skupštini održanoj uz slet odlučili su da uz Vidovdan njihov praznik bude Dan Ujedinjenja 1. decembar. Praznik je svečano proslavljan u svim sokolskim društvima do Aprilskog rata 1941. Sokolska društva proslavljala su Dan Ujedinjenja i u Banovini Hrvatskoj, iako je to vlast HSS nastojala da onemogući na svaki način.

Obnovljeno sokolstvo nastojalo je da ponovo proslavlja Dan Ujedinjenja. U nedelju 1 decembra 2024 u okviru obeležavanja 1. decembra priređena je u Beogradu Sokolska priredba u dva dela. Prvi deo bila je 19 Sokolska Plesna i akrobatska revija Sokolskog saveza Beograda od 11 časova do 14 časova u Kulturnom centru "Čukarica" na Banovom brdu. Plesna i akrobatska revija održana je u velikoj sali Teatra na Brdu. Nastupilo je 26 sokolskih društava iz Beograda i Srbije, plesnih, gimnastičkih i baletskih klubova kao i sportista svih uzrasta. Drugi deo priredbe bila je izložba o Sokolskom društvu Beograd IV na Čukarici u međuratnom periodu. Izložbu je organizovala Milica Jovanović i Udruženje starosedelaca Čukarice "30 decembar" u holu od 10 časova do kraja priredbe. Članovi udruženja dali su svoje predratne sokolske fotografije i sredstva za kopiranje postera za izložbu. Na slikama prikazani su sokolske starešine, vežbe sokola, sokolski dom, primerci Oka Sokolovog, sokolske zastave koje su bile stavljene u cevi pa zakopane u zemlju. Dok je izložba bila o prošlosti Sokolstva, revija je bila pregled rada obnovljenog sokolstva i društava koja sarađuju sa sokolima. Za svačiji ukus pomalo. Priredbi je prisustvovao istoričar Vladan Caričić sa suprugom Majom. Božidar Šiljegović razgovarao je sa Milicom Jovanović o sokolima S-info pres.

Na reviji plesa prvo je bio defile učesnika uz sokolske koračnice. Zatim je svirana Himna Srbije. Reviju je otvorio Petar Stakić, predsednik Sokolskog saveza Srbije. Prva je nastupila plesna grupa Bidadari, pa Baletski studio Adagio, ... Sporski centar „Olimp“ izveo je ritmički sastav sa obručem, solo vežbe bez rekvizita .... Baletski studio „Boniela“, .... Sokolski centar izveo je Bečki valcer. Nastupila su Sokolsko društvo „Vršac“ i Sokolsko društvo „Beograd“ Matica Beograd. Matica Beograd izvela je gimnastičko/plesni akrobatski nastup. U okviru Sokolskog centra Salsa prikazan je slobodan ples članova rekreativne škole plesa. Udruženje Dah- Starogradska Srbija izvelo je kolo Bojarka, Kraljevo kolo i Kolo Srpskih sestara. Revija je završena 10 minuta pre 14 časova.

Saša Nedeljković
član Naučnog društva za istoriju zdravstvene kulture Srbije

Napomene :

1. Dr Momčilo Zečević, „Od jugoslovenske ideje do države 1918.“, „Arhivski pregled“, 1-2, Beograd, 1989, str 16;
2. Dr Momčilo Zečević, „Od jugoslovenske ideje do države 1918.“, „Arhivski pregled“, 1-2, Beograd, 1989, str. 17;
3. Dr Momčilo Zečević, „Od jugoslovenske ideje do države 1918.“, „Arhivski pregled“, 1-2, Beograd, 1989, str. 18;

REVIJA PLESA 1.12.2024.

KC „Čukarica“, Banovo brdo – Turgenjeva (Turgenjevljeva) broj 5 od 11 do 14 časova
Dolazak učesnika od 10:00 – pripreme, presvlačenje, kratke probe na sceni do 11:00
RASPORED NASTUPA
11:00 – poziv na defile učesnika uz sokolske koračnice
HIMNA SRBIJE
11:10 – pozdravni govor predsednika Sokola i člana Gradskog sekretarijata za sport i omladinu Beograda
Nastupi – očekivano vreme početka nastupa oko 11:20
Plesna grupa Bidadari
1.***Burung Enggang Final (6:00)
2.***Gemrantang (7:00)

Baletski studio Adagio
3.***"Morning paper" (3,35)
4.***"Dreams"(3:00)
5.***"Greatest showman" (2:58)

6. ***Plesni klub “FLY” “grupa bebice”
7. ***Sportski centar “Olimp” – ritmički sastav sa obručem (1:30)
8. ***Plesni klub “FLY” “grupa juniori”
9. ***Sportski centar Olimp – Mia Ristić – solo vežba bez rekvizita
10. ***Sportski centar Olimp – Dunja Antić – solo vežba bez rekvizita
11. ***Sportski centar Olimp – Kalina Kovačević– solo vežba bez rekvizita
12. ***Sportski centar Olimp – Nataša Koželj– solo vežba bez rekvizita
---------------------prolazno vreme 12:10---------------------------------------------
13.UV Dance Goran Filipović (Imitator Michael Jackson-a) We are the world... (2:35)
14. Color of Dance – hip hop uz miks muzike za dobro raspoloženje (3:06)
15. UV Dance Goran Filipović (Imitator Michael Jackson-a) (2:40)
16. Sokolski centar – Bečki valcer – koreografija (1:10)
-------------------prolazno vreme 12:25---------------------------------------------------------
17. Sokolsko društvo “Vršac” „Price Tag“ - grupna koreografija sa sadržajima razvojne i sportske gimnastike na tlu. (3:41)
18. Sokolsko društvo “Beograd” Matica Beograd – gimnastičko/plesni akrobatski nastup (15 min)
19. Sokolsko društvo “Vršac” “Smooth Criminal” - koreografija u parteru sa elementima akrobatike (3:00)
------------------------------------------prolazno vreme 12:55-----------------------------------
20.Tango Kadena Maria Nieves - Tanguera vieja (tangera vieha) Slobodan ples članova škole. (4:00)
21. Dare to Dance – rumba koreografija Branislava I Nenad Piper (3:02)
22. Sokolski centar Salsa – slobodan ples članova rekreativne škole plesa (3:30)
23.Tango Kadena Sexteto Milonguero - Buscandote, Slobodan ples, par Lera Balašova i Goran Kitanović (2:50)
24. Baletski studio “Boniela” - koreografija “Patuljci” (3:00)
-------------------------------------------------Prolazno vreme: 13:15-------------------------------------
25.Udruženje Dah – Starogradska Srbija – kolo Bojarka (2:47)
26.Udruženje Dah – Starogradska Srbija – Kraljevo kolo (1:49)
27. Udruženje Dah – Starogradska Srbija – Kolo srpskih sestara (3:02)
------------------------------------Prolazno vreme 13:25----------------------------------------
28. Baletski studio “Boniela” – koreografija “Valcer” (2:32)
29. Sokolski centar – plesni par Aleksandar Bogdanović I Snežana Nikolić – samostalna koreografija ArTango (4:00)
30. Baletski studio “Boniela” – koreografija “Polka” (2:00)
31. Baletski studio “Boniela” – varijacija “Esmeralda” – Marta Jovanović (1:35)
32. Sokolski centar – Disco Fox – slobodan ples članova rekreativne škole plesa (3 min)
-----------------------------------prolazno vreme 13:45-----------------------------------------------------
33. POZIV ZA SVE IGRAČE I SVE GOSTE – Grupna igra “Latinos”
34. POZIV ZA SVE IGRAČE I SVE GOSTE – Grupna igra “Jerusalema”

Do 14:00 KRAJ PROGRAMA