Odštampana poštanska marka posvećena prvom reformatoru srpske ćirilice Savi Mrkalju

BEOGRAD - Povodom velikog jubileja koji se ove 2023. godine slavi, 240 godina od njegovog rođenja i 190 godina od smrti u saradnji sa Poštom Srbije odštampana je poštanska marka sa likom Save Mrkalja, prvog reformatora srpske ćirilice.

Inicijativu za štampanje marke pokrenuo je narodni poslanik i predsjednik Saveza Srba iz regiona, Miodrag Linta uz podršku velikog broja Kordunaša i Krajišnika. 

Predsjednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta je istakao da je štampanjem poštanske marke ukazano dostojno poštovanje prvom reformatoru srpske ćirilice. Štampanje marke je završeno u ovoj godini, dok će se promocija održati krajem januara.

Za ilustraciju je korišćena spomen ploča koja je 2018. godine postavljena na crkvi Prepodobne Mati Paraskeve u Sjeničaku na Kordunu, rodnom mjestu Save Mrkalja.

Autor marke je akademski vajar iz Beograda Ljubiša Mančić koji je bez naknade ustupio autorska prava. Inače Mančić je izradio i spomen - ploče koje su postavljene u mjestu rođenja - Sjeničaku i mjestu upokojenja - Beču, kao i plakete Sava Mrkalj čija ilustracija je sadržana u grafičkom rješenju ove poštanske marke.

Sava Mrkalj se rodio 1783. godine u selu Sječinak na Kordunu, u Vojnoj krajini. Tokom svog radnog vijeka bio je srpski učitelj, monah i filolog. Ipak, za srpsku istoriju je najznajačajniji po djelu koje je napisao 1810. godine „Salo debelog jera libo azbukoprotres“ u kojoj se zalagao i ponudio rješenje za reformu srpskog pisma i jezika. Mrkalj je u tom djelu postavio dva osnovna načela na kojima i danas počivaju naše pismo i jezik. To su načela: jedan glas jedno slovo i piši kao što govoriš. Mnogi misle da je ovo jezičko pravilo postavio Vuk Stefanović Karadžić, a zapravo on je to preuzeo od Mrkalja, što je javno i priznao. Naime, u predgovoru svog djela „Pismenice serbskoga jezika“ Vuk Stefanović ističe „ne mogu druge azbuke upotrebiti nego Merkajilovu, jerbo za serpski jezik lakša i čistija ne može biti od ove“.

Svoj život Mrkalj je okončao 1833. godine, kada je u svojoj pedesetoj godini života, preminuo u duševnoj bolnici u Beču. Nekoliko dana prije smrti posetio ga je Vuk Stefanović Karadžić. Njemu je Mrkalj poklonio svoju svesku od desetak pjesama koje predstavljaju dokaz o Savinoj pjesničkoj nadarenosti. Uprkos svemu što je uradio za srpsko pismo i jezik, Sava Mrkalj je ostao zaboravljen i u sjenci Vuka Stefanovića Karadžića.