Karabah i Krajina kao odbačeni tamponi imperija

BEOGRAD - Od 19. seprembra ove godine gledali smo kavkasku reprizu balkanske “Oluje” s početka avgusta 1995. Presedan je postao koncept. Postalo je zaslepljujuće jasno zašto je zločin etničkog čišćenja izbačen iz definicije genocida.

Ekstremno senzibilna, moralistička ideologema mondijalizma, koja topuzima i džeferdarima promoviše i brani ugrožena prava kučića i status seksualno izopačenih, nemo je, uz pokoju jeftinu humanitarističku opasku, zurila u novu biblijsku scenu izgona.

Nepopravljivo licemerni i selektivno gadljivi, tzv. kolektivni Zapad pravi se nevešt. Istok, sa svojim ortodoksnim klirom urolanim u šljašteće odežde muči (ne muči se, mudro ćuti). Papa Francisko, koji svakodnevno, Urbi et orbi, pušta po jednu suzu zbog brige za sudbinu sveta, ovaj se put nije nasekirao.

Tobožnje Hristove namesnike na zemlji nije tangirala činjenica da je Kraljevina Jermenija, nastala šest vekova pre rođenja Božjeg sina, već 301. godine po Isusovom kalendaru postala prva hrišćanska država u vaseljeni.

Sudbina Jermena iz Karabaha i Srba iz nekadašnjih austrijskih i venecijanskih krajina uporediva je jedino sa starozavetnim kalvarijama. Jermensko-srpske paralele su ubitačne.

Bačeni na periferiju pravoslavlja, posle strašnih genocidnih kampanja u Prvom (Jermeni) i Drugom (Srbi) svetskom ratu, u praskozorje Novog doba (1995) i u predvorju apokalipse (2023) i krajinski Srbi i karabaški Jermeni iskorenjeni su iz svojih prapostojbina. U oba slučaja, tobož zaštićene teritorije (snagama Unprofora i ruske vojske) pale su “šaptom”, posle tihe, pripremne politike svršenog čina.

Dok je oko 120 hiljada Jermena gamizalo sa visoravni oko Nojeve planine (Ararata), bonvivani svetske političke scene nadmudrivali su se u palati na Ist Riveru, glumeći da, šumadinski rečeno,“ono” što se zove UN još nije postalo tužna replika Društva naroda, zaludno i propalo.

Crveni džihad

Luđačka nacionalna doktrina Sovjetske komunističke partije (boljševika) i satelita rukovođenih njenom crnom udovicom Kominternom, svojim lenjinističkim, staljinističkim i titoističkim modelima u već petoj deceniji zaredom, kao na traci, uvaljuje Balkan i Kavkaz (koji su, uz Hindukuš, po geopolitičkim projekcijama tri pupka evroazijskog kontinenta) u teško zamisliva krvarenja i progone. Trajući, spektakularni nihilizam u Ukrajini je najilustrativnija potvrda.

Zlo je nastupilo osamdesetih, u vreme SSSR-a, baš zbog Karabaha, a u januaru 1990. dve stotine hiljada Jermena, starosedelaca, proterano je iz azerske prestonice Bakua. Nastavljeno je u Moldaviji zbog Pridnjestrovlja, u Gruziji trostruko (Abhazija, Južna Osetija, Adžarija), na Balkanu šestostruko (slovenački, hrvatsko-krajinski, bosanski, kosovskometohijski, preševsko-bujanovački i makedonski rat), pa opet na Kavkazu (Čečenija dva puta i Južna Osetija nanovo), da bi se trenutno lociralo u blatnjavim i okrvavljenim ukrajinskim stepama, praćeno armagedonskim strahovima.

Nagorni (gorski, planinski) Karabah je ruska varijanta azerske reči, a drevni jermenski naziv je Artsah. Kad su iscrtane restriktivne (znatno umanjene) granice karabaške autonomije u kojima je živela tričetvrtinska jermenska većina, Staljin je 1923. isključio Karabah iz sastava Jermenije i priključio ga Azerbejdžanu. Istovremeno, azerska eksklava Nahičevan (smeštena između Jermenije, Irana i Turske) ostala je u Azerbejdžanu.

Koji su motivi stvaranja ovakve, uzgajane konfuzije koja se ovaplotila u krvi i progonu?

Moguće objašnjenje je paralela sa etničkom tehnologijom primenjenom u Moldaviji. Etnički rusko Pridnjestrovlje pripojeno je Moldaviji po boljševičkim odnosno Staljinovim rezonom “uklinjavanja”. Ova manipulacija ilustruje su skaskom o tri brata koji su delila očevu kuću. Jedan od njih odrekao se prostora, to jest svojih kvadrata, tražeći jedino vlasništvo nad nekim klinom koji se nalazio u centralnoj prostoriji kuće, uz pravo da obilazi svoj klin kad mu se prohte.

Šampionski prikaz komunističkog inženjeringa na Kavkazu je scena iz filma “Crveni”, kada Grigorij Zinovjev, pred nekim muslimanskim plemenom kojeg hoće da pridobije za “revoluciju”, junački viče: “Džihad, džihad, džihad…”, dok ga razgrogačeno posmatra američki novinar i crveni idealista Džon Rid.

Superdimenzija boljševičkih nastranih eksperimenata nastala je kad je nadprincipijelni, zilotno demokratski i nadasve milostivni Zapad kanonizovao, legitimizovao, nostrifikovao, verifikovao, sertifikovao, konvalidirao i konfirmirao lenjinističke i Kominternine “unutrašnje granice” i artificijelne nacionalne identitete. Samo u Titoslaviji porođena su tri takva entiteta, a četvrtom (nacionalnoj manjini) podarena je “unutrašnja država” i univerzitet na maternjem jeziku što je već tada navelo Crnjanskog da se, lično, oprosti od ravnog Kosova. U prvom slučaju stvoreno je neugasivo vrelo mržnje (konvertitski kompleks), a u drugom krvareća rana na mekom trbuhu Srbije.

Crna petokraka

Dugo je u srpskoj publistici ismejavan propagandni obrazac o “vatikansko-kominterninoj” kooperaciji protiv Srba. Da li je ova kovanica baš toliko smešna u svetlu nekih činjenica i indicija, barem kad je reč o sudbini krajinskih Srba, sudbinske braće karabaških Jermena?

Posle formiranja prve Jugoslavije Kominterna je otvoreno, programski zagovarala destrukciju taman stvorene južnoslovenske države i stvaranje suverene Hrvatske, dakle ostvarenje šovinističkog sna pravaške ideologeme i posledičnog izgona Srba.

Sveta stolica je radila svoje, mobilišući katoličke Hrvate u antijugoslovenskom duhu, priređujući masovne marijanske svetkovine, usađujući u svest i podsvest masa kult Gospe, organizujući “križare” i slične paracrkvene, militantne organizacije.

Jula 1932. moskovska Kominterna daje “zadatke” Komunističkoj partiji Jugoslavije za sklapanje “borbenih sporazuma” sa antijugoslovenskim nacionalistima. U Berlinu se stacionira vođstvo “Grupe hrvatskih nacionalnih revolucionara” na čelu sa G. Dimitrovim, a osnovnu snagu Grupe trebalo je da čine pristalice ustaša i Hrvatske seljačke stranke (prema studiji Branislava Gligorijevića: Kominterna - jugoslovensko i srpsko pitanje, 1992).

Juna 1940. Kominterna, baš u Zagrebu, formira Obaveštajni centar za Balkan i jugoistočnu Evropu kojim rukovodi Josip Kopinič. U Zagrebu je i sedište KP Jugoslavije. Tu je i opskurni sovjetski poverenik visokog ranga, Ivan Srebrnjak Antonov.

Posle stvaranja NDH vođstvo Komunističke partije Hrvatske (formirana avgusta 1937) pregovara sa ustaškim vrhom o legalizaciji KPH u okviru NDH, po uzoru na takav aranžman slovačkih komunista sa slovačkim kvislinškim režimom. Sve se to dešava, naravno, pre 22. juna 1941. a o tome svedoče Gleze fon Horstenau, Vladimir Dedijer, Vicko Krstulović o svojim memoarima… Za tu opciju naročito se zalaže prvi čovek KPH Andrija Hebrang, likvidiran 1948. zvanično kao sovjetski špijun.

Godina 1971. puna je zanimljivih indikacija. Te godine, u jeku hrvatske kolektivne, šovenske histerije pod petokrakom (“maspok”) Tito, kao prvi komunistički lider, dolazi 29. marta na noge rimskom papi Montiniju (Pavlu Šestom) “premda su papu posećivali i najviši zvaničnici SSSR-a, doduše u privatnom svojstvu” (P. Radosavljević: Odnosi između Jugoslavije i Svete stolice 1963-1978). Radosavljević samo prenosi reči Vjekoslava Cvrlje, prvog amasadora SFRJ u Vatikanu (1966-1971) iz intervjua “Slobodnoj Dalmaciji” od 12. aprila 2005.
Isti autor, pozivajući se na Arhiv ministarstva spoljnih poslova Republike Srbije, tvrdi da su te 1971. general jezuitskog reda Arupe i moćni kardinal Kazaroli posetili SSSR i u Moskvi razgovarali sa “predstavnicima vlade”.

Opet godina 1971. : hrvatska Služba državne sigurnosti saznala je da vođ ustaške emigracije dr Branko Jelić “ima kontakte sa hrvatskim partijskim vrhom”, ali i: “Saznalo se još da hrvatski partijski vrh planira izdvojiti Hrvatsku iz Jugoslavije te staviti ju pod zaštitu SSSR-a koji je želio pomorske vojne baze na Jadranu” (Andrej Jakopović, Odnos J. B. Tita prema hrvatskom proljeću /maspoku, op. aut./, Osijek 2021).

Zbog ovog skandala Tito je naredio osnivanje istražne komisije na čelu sa Dolancom koja je svoj rad završila kao i sve druge titoističke komisije.

Hrvatski i zapadnjački izvori koje navodi Radosavljević, i mnogi drugi, slažu se da je, faktički, Vatikan prvi priznao Hrvatsku. Međutim, konkuriše im nekadašnji ruski ambasador u Zagrebu Anvar Azimov hvaleći se da je SSSR demonstrirao premijerno, faktičko priznanje nove, neoustaške Hrvatske u kojoj je već u proleće 1989. šef hrvatske Udbe Josip Perković, na aerodromu Pleso, svečano dočekao prvake (pro)ustaške emigracije koji su stigli na osnivačku skupštinu HDZ-a, a progon Srba (degradiranih u nacionalnu manjinu), naročito iz gradova, uvelike tekao. Azimov tvrdi (Tanjug, 10. februar 2017) da je Gorbačov, oktobra 1991. u Moskvi, rekao Miloševiću i Tuđmanu: “Nezavisnost Hrvatske je realnost i s time se moramo pomiriti”.

Nedavni refleks ovakve sovjetske “geopolitike” bilo je spašavanje hrvatske ekonomije i budžeta, kad je ruska “Sberbanka” uložila milijardu evra u vodeću hrvatsku firmu, bankrotirani “Agrokor”.

Epilog

Srbi iz Krajine bili su beznadežni rusofili. U Dalmaciji je ta ljubav bila na ivici komedije.

Kad je u Knin je tokom rata 1991-1995. stigao ruski diplomata Vitalij Ćurkin, tada ili nešto kasnije zamenik ministra spoljnih dela Andreja Kozirjeva, čekao je na neki sastanak sedeći na unutrašnjem balkonu kninskog Doma JNA. Jedna čistačica, korpulentna žena, jedra kao Dinara, naslonjena na metlu kao na helebardu, rekla je Ćurkinu: “E, ako nas iko spasi od dušmana, to ćeš biti ti”. Diplomata je, protestujući, značajno pojačao decibele.

Kako danas karabaški Jermeni stoje s rusofilijom nije teško pogoditi.

I jedni i drugi, karabaški i krajinski nevoljni graničari, bili su tamponi između imperija.

Pred kraj priče Karabah je bio meta potkusurivanja ruskih i turskih projekcija, zgužvan između Azera i evropski ambiciozne matične zemlje. Nepotreban, ikome.

I Krajina je svoju oproštajnu ulogu “predziđa” odigrala kao tampon Republike Srpske prema Hrvatskoj, što joj je zapečatilo sudbinu i koštalo života.

Milan Četnik; Politika