Krvavi avgust 1942.

PAKRAC - Pripadnici srpske zajednice i antifašisti 4. avgusta obilježili su mjesta stradanja nevinih civila u Drugom svjetskom ratu. U selu Toranj kod Pakraca na taj dan 1942. godine, ustaše su dovele 65 mještana sela Donja Obrijež, pa im u šumarku, nekoliko stotina metara iza hrama Svetog Velikomučenika Pantelejmona, oduzeli živote, a njihova tijela bacili u iskopanu raku. Pomen postradalima služio je nadležni paroh protojerej-stavrofor Luka Bosanac.

Istog dana, kako se već godinama čini, obilježeno je i stradanje mještana sela Dereza. Tog 4. avgusta 1942. godine ubijeno je i u dva bunara bačeno 250 duša. Tim povodom delegacije srpskih institucija i antifašista Pakrac i Lipika zajedno sa sveštenikom obišli su spomenike u Tornju i Gornjoj Obriježi.

- Sa oba mjesta stradanja poslana je poruka obaveze svih nas na dolazak i poklon svetim mučenicima stradalima, našim precima, i podsjećanje da to nisu bili ratnici već obični ljudi, seljaci koji su živjeli u svojim domaćinstvima, te da je njihovo stradanje rezultat pomračenja ljudskog uma i srca.

Na nama je da čuvamo spomen na njih, molitveno ih se sjećamo, obilazimo i održavamo mjesta njihovih stratišta, sa svakom vrstom poštovanja, što isključivo jeste cilj obilježavanja spomena na postradale - rekao je zamjenik požeško-slavonske županice Nikola Ivanović.

U ime Grada Pakraca i gradskog VSNM-a vijence su položili Nada Todorović, gradska vijećnica SDSS-a i Ana Romanić, predsjednica VSNM-a Pakrac. U ime srpskih institucija vijence su položili Nikola Ivanović i Miladin Jakovljević, član SDSS-a. Delegacija UABA Pakrac-Lipik položila je vijence u Derezi, Tornju i Gornjoj Obriježi.

U narednim danima bit će održane i druge komemoracije za žrtve ustaških zločina počinjenih u okviru "krvavog avgusta". U Branešcima su 11. avgusta ustaše pobili 87 mještana i 120 izbjeglica s Kozare.

Komemoracija za stotinjak žrtava u Japagi kod Lipika, što naroda tog kraja, što izbjeglica s Kozare, bit će održana 12. avgusta, dok će 13. avgusta u selu Kusonje kod Pakraca biti odana počast za oko 520 pobijenih iz Kusonja, Dragovića i Čaklovca te izbjeglica s Kozare stradalih tog datuma. Oko 360 muškaraca i žena odvedeno je u logore iz kojih se većina nikada nije vratila.

Posljednja u nizu komemoracija vezanih uz "krvavi avgust" bit će održana 16. avgusta u Sloboštini. Tog je dana 1942. pobijeno 1368 žena i djece iz okolnih papučkih sela, ali i s područja Potkozarja.

Nenad Jovanović; Portal Novosti