Soko u Dvoru

Iz Sremskih Karlovaca odlazili su prednjaci, gimnazijska i bogoslovska omladina, u sve srpske krajeve. Nova sokolska društva osnivana su u svim srpskim krajevima pod Austro-Ugarskom. Sa svih strana stizale su Karlovačkom sokolu molbe za uputstva radi osnivanja sokolskih društava (iz Zagreba, Zemuna, Sombora, Korenice, Knina, Udbine, Melenaca, Pakraca, Dvora…). Ubrzo je osnovano 30 srpskih sokolskih društava, koja su podeljena na župe.  Iz Sremskih Karlovaca odlazili su prednjaci, gimnazijska i bogoslovska omladina, u sve srpske krajeve. (1) Srpski soko u Dvoru osnovan je 1907. (2) Bio je u sastavu  Srpske Sokolske župe Krajiške. Imao je svoj dom.  Slet župe bio je 1913. na Vidovdan u Zagrebu. (3)

Posle ujedinjenja 1918. svi sokolski savezi ujedinili su se u sokolstvo S.H.S. Soko u Dvoru održao je glavnu skupštinu 4 februara 1926. U novu odbor su ušli : Starešina dr. Branko Bazać, sveštenik; podstarešina Božidar Balog, apotekar; načelnik Ljubo Knežević, učitelj; načelnica Nada Tomašević, učiteljica; pročelnik prosvetne sekcije dr. Milan Peklić, advokat. Članovi odbora bili su : Zora Dokmanović, Mica Barac, Dušan Savić i Simo Eror. Soko u Dvoru bio je osnovan u vreme previranja i on je sa mnogo časti i uspeha vršio svoju plemenitu misiju. Za osnivanje vezana su imena dva viđena sokolska radnika Pere Bekića i i dr. Sime Živkovića. Soko u Dvoru bio je spomenut u veleizdajničkom procesu 1908. Bio je tokom dvadeset godina svog opstanka središte i izvor patriotskog, prosvetnog i humanog pokreta u tom kraju. Svojim pevačkim i muzičkim priredbama, predavanjima, bratskim sastancima podržavalo je društvo sav društveni život u tom kraju budeći i njegujući među svojim članovima i izvan njihovog kruga smisao i ljubav za ideale sokola. Do tada su 1926. održana predavanja : brat Branko Sučević predavao je o temi Uloga studenata  u vidovdanskom atentatu, a brat dr. Branko Barać o temi Kapitalizam, Socijalizam i Komunizam. Domom koji su imali moglo se podičiti daleko veće mesto. (4) Društvo je bilo u sastavu Sokolske župe Vojvode Petra Mrkonjića, Banjaluka. U Upravi društva su bili : Starešina dr. Branko Barać, načelnik Jovan Radmanović, sekretar Aleksandra Radmanovićeva i predavač dr. Edo Fišer. Bilo je 51 član, 18 članica,  23 vežbača,  51 muške dece i  42 ženske dece. Društvo je imalo svoj dom, priređivali su javne vežbe. Bilo je 2 saradnika i 8 prednjaka. Imali su knjižnicu sa 233 primerka, muziku i zastavu. (5)

Sokolsko društvo Beograd II je u leto 1931. organizovalo letovanje sokolića i sokolica u Dvoru, u Bosanskoj Krajini. Bili su smešteni u prostranu zgradu osnovne škole, pred kojom je bio veliki park. U sokolskom logoru vežbali su, igrali se, priređivali izlete u bližu i dalju okolinu. Kupali su se u Uni. Vođa letovanja bio je dr. Dragi Đorđević. Logor je privukao pažnju naroda. Zajedno sa sokolima iz Dvora i Bosanskog Novog priredili su u parku 8. avgusta 1931. veliki kermes. (6)

Sokolsko društvo u Dvoru delovalo je do Aprilskog rata 1941. U NDH. sokolska društva bila su zabranjena a sve kategorije sokola stradale su od ustaša.

Srpski soko u Dvoru osnovan je 1907.  Bio je deo Srpske Sokolske župe Krajiške.   Posle oslobođenja i ujedinjenja  bio je deo  Sokolske župe Banjaluka Vojvode Petra Mrkonjića. Bio je  središte i izvor  patriotskog, prosvetnog i humanog pokreta u svom kraju. 

Svojim pevačkim i muzičkim priredbama, predavanjima, bratskim sastancima društvo je podržavalo sav društveni život u tom kraju budeći i negujući među svojim članovima i izvan njihovog kruga smisao i ljubav za ideale sokola.   Sokolsko društvo Beograd II je u leto 1931. organizovalo letovanje sokolića i sokolica u Dvoru. Društvo je delovalo do   Aprilskog rata 1941. kada je zabranjeno.                             
Napomene  : 

1. „Postanak prvog srpskog sokolskog društva“, uredio Ante Brozović, „Sokolski zbornik“, Godina I, Beograd 1934, str. 110,111, 136-139;  B.J., „Karlovački soko”, „Oko Sokolovo”, Beograd, 6 septembar 1940, br. 7, str. 114;
2. Uredio Stane Vidmar, „Jugoslovenski Sokolski kalendar” 1930,  Ljubljana 1929, str. 99;
3. Statistika, uredio  Dr. Milan Metikoš, „Srpski Sokolski Kalendar za godinu  1914”, štampa srpske štamparije u Zagrebu;
4. „Soko u Dvoru”,  „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, maj 1926, br. 5, str. 93;
5. Uredio Stane Vidmar, „Jugoslovenski Sokolski kalendar” 1930,  Ljubljana 1929, str. 99;
6. Sokolsko društvo Beograd II“, „Sokolski glasnik“, Ljubljana, 10. septembra 1931, br. 37, str. 3;