Konferencija Saveza Srba iz regiona u Novom Sadu

NOVI SAD - Konferencija srpskih nacionalnih organizacija iz zemalja regiona, održana je u Matici srpskoj u Novom Sadu 16. oktobra 2020. godine. I na ovoj Konferenciji bili su prisutni učesnici iz Sjeverne Makedonije, Rumunije, Mađarske, Albanije, Crne Gore, Republike Srpske, Hrvatske, Slovenije i Srbije.

Pozdravljajući učesnike skupa, predsjednik Pokrajinske vlade Igor Mirović je kazao da je vlada, na čijem je čelu, u protekle četiri godine učinila konkretne stvari i napravila značajne korake u cilju osnaživanja Srba koji žive u zemljama regiona. Mirović je između ostalog rekao: „učinili smo mnogo kako bismo Srbe iz regiona povezali sa maticom. Ovo je neprestana borba koja traje vjekovima i tako će biti i u budućnosti zbog čega moramo istrajati na povezivanju, zajedničkim programima, očuvanju baštine, borbi za naš identitet, jedinstvo, zajedništvo, pismo, jezik i tradiciju“ i istakao da Matica srpska upravo tu misiju ima od 1826. godine. Mirović je podsjetio da je potpisan strateški dokument o saradnji koji je povezao AP Vojvodinu i Republiku Srpsku i koji je, kako je ocjenio donio konkretne rezultate jer je realizovan čitav niz zajedničkih akcija u oblasti kulture, privrede i poveziuvanja lokalnih samouprava. Vlada Vojvodine pruža podršku i institucijama u Mađarskoj, Rumuniji i Hrvatskoj a po prvi put pomogla je i srpske institucije u Crnoj Gori.

Predsjednik Matice srpske Dragan Stanić rekao je da svi zajedno moramo biti okupljeni oko jedne ideje, a to je ideja da unapredimo Srbiju i srpski narod gdje god on živi.

Osnovna tema Konferencije bili su „izvještaji o položaju srpskog naroda u zemljama regiona za period između dvije konferencije, te pokretanje inicijative kod Vlade Republike Srbije da se briga za srpski narod u regionu i dijaspori podigne na viši institucionalni nivo radi postizanja većeg stepena zajedništva i staranja Republike Srbije o sunarodnicima sa prebivalištem van matične države. Usvojen je takođe i predlog aktivnosti konferencije za naredni period, kao i predlog o međusobnoj saradnji nacionalnih organizacija iz zemalja regiona.

Učesnici Konferencije - Saveza Srba iz regiona koja održana 16. oktobra 2020. godine u Matici Srpskoj u Novom Sadu

Od državnih institucija Republike Srbije i Republike Srpske prisustvovali su predstavnici Uprave za dijasporu i Srbe u regionu. U okviru aktivnosti Konferencije za naredni period predloženo je da se uspostavi što tješnja saradnja između državnih institucija Republike Srbije i Republike Srpske i Konferencije srpskih nacionalnih organizacija iz zemalja regiona što se posebno odnosi na saradnju sa Maticom srpskom iz Novog Sada, Srpskom književnom zadrugom iz Beograda i Prosvjetom iz Banja Luke, na zajedničkom i već podržanom projektu izrade jedinstvenog srpskog Bukvara. Zbog novonastale epidemiološke situacije i nemogućnosti normalnog komuniciranja, taj zajednički projekat je zaustavljen, uz inicijativu da se na njemu insistira i radi u vremenu kada to bude moguće.

O položaju i problemima Srba iz Hrvatske na Konferenciji govorili su:

podpredsednik SNV-a iz Zagreba Svetislav Mikerević, zamjenik gradonačelnika Vukovara Srđan Milaković i Milojko Budimir, generalni sekretar Udruženja Srba iz Hrvatske.

U svom obraćanju Mikerević je istaknuo da uz brojene probleme koje opterećuju položaj Srba u Hrvatskoj, srpska zajednica ulaže napore da se integriše u institucije RH, a da prilikom toga zadrži svoj identitet. „Svakodnevno nas verbalno i fizički napadaju pojedinci i ekstremne grupe koje se ne mire sa činjenicom da srpska zajednica uprkos ograničenjima djeluje u Republici Hrvatskoj“. Pozvao je sve zajedno da se još snažnije povežemo, a predstavnike Republike Srbiju za snažniju privrednu i ekonomsku pomoć Srbima u regionu.

Na kraju rada Konferencije usvojeni su Zaključci:

1. Zapisnik sa Desete sjednice Konferencije srpskih nacionalnih organizacija iz zemalja regiona, usvojen je jednoglasno.

2. Svi predstavnici nacionalnih organizacija srpskog naroda iz zemalja regiona podnijeli su izvještaje o položaju srpskog naroda u matičnim državama za period između dvije Konferencije (18.11.2019 – 16.9.2020). U okviru ove tačke dnevnog reda, usaglašeno je da se prezentovani izvještaji u ime predstavljenih organizacija dostave u pisanoj formi najkasnije do 15. novembra 2020. godine, nakon čega će se štampati zajednički bilten nacionalnih organizacija, što će biti obaveza rukovodstva Konferencije, a koji će biti i sastavni dio ponuđenog zapisnika.
Usaglašeno je da se sa sabirnim izvještajem priznatih nacionalnih organizacija iz zemalja regiona upoznaju državne institucije Republike Srbije i nadležne institucije domicilnih država navedenih organizacija.

3. Jednoglasno je potvrđena inicijativa sa kojom su već upoznate institucije Republike Srbije da se Uprava za region i dijasporu Ministarstva spoljnih poslova Republike Srbije podigne na viši nivo institucije (Kancelarije ili Ministarstva) kako bi se briga za srpski narod u regionu i dijaspori podigla na viši novo, ali i radi postizanja većeg stepena zajedništva i staranja Republike Srbije o sunarodnicima sa prebivalištem van matične države.

4. U okviru predloga aktivnosti za naredni period potvrđena je inicijativa o štampanju jedinstvenog srpskog Bukvara, koju su već prihvatile najznačajnije institucije kulture srpskog naroda – Matica srpska iz Novog Sada, Srpska književna zadruga iz Beograda i SPKD „Prosvjeta“ iz Banjaluke, kao i sve vodeće nacionalne organizacije iz zemalja regiona.

Posebno ohrabrenje da se ovaj izuzetno važan projekat može realizovati pokazala je podrška inicijativi štampanja jedinsvenog srpskog Bukvara od strane predsjednika Republike Srbije gospodina Aleksandra Vučića.
Rukovodstvo Konferencije srpskih nacionalnih organizacija nastaviće da uz podršku državnih institucija radi na stvaranju uslova za realizaciju ovog izuzetno važnog projekta.

5. Učesnici Konferencije konstatovali su da u proteklom periodu međusobna saradnja nacionalnih organizacija i srpskog naroda iz zemalja regiona nije bila na zavidnom nivou iz objektivnih razloga, nedostatka potrebnih sredstava i prisustva pandemije koronavirusa na prostoru čitavog regiona i šire. Konstatovano je da nije bilo ni originalnih predloga i projekata koji bi na najbolji način povezali srpske organizacije i srpski narod na prostoru regiona. U vezi sa tim, prihvaćena je inicijativa Srpskog nacionalnog savjeta Crne Gore da se srpske organizacije u zemljama regiona angažuju na polju kulture i izdavaštva, na način što će u okviru zajedničkog izdavaštva raspisati konkurs za štampanje jedne knjige proze i jedne knjige poezije na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu. Troškove uređenja i štampanja knjiga snosila bi organizacija Književna zadruga Srpskog narodnog vijeće iz Crne Gore. Ova aktivnost je takođe oročena, tako da organizacije koje bi željele i imale mogućnost da učestvuju u ovom projektu odluku o štampanju knjiga, odnosno rukopisa za štampu, trebaju dostaviti izdavaču najkasnije do 15. decembra 2020. godine. Književna zadruga Srpskog narodnog vijeća iz Crne Gore obavezuje se da će sve knjige iz ovog projekta izaći iz štampe najkanije do Svetoga Save, 27. januara 2021. godine.