Umesto Krajine Ukrajina: Iselјavanje i depopulacija u Dalmatinskoj zagori

KNIN - Prema zadnjem popisu stanovništva 2011. godine u Dalmatinskoj Zagori u 36 gradova i opština bilo je 143.203 stanovnika, da bi taj broj do kraja 2016. godine pao za 26.451 stanovnika koji su se iselili iz tog kraja. Da bi se zaustavio taj trend u Saboru Hrvatske pokrenuta je inicijativa “Saveta za Dalmatinsku zagoru” s cilјem zaustavlјanja dalјnjeg iselјavanja kao i osiguranja ravnomernog razvoja tog dela Hrvatske.

Nezavisni gradonačelnik Knina Marko Jelić upozorava na veliku depopulaciju, i navodi da je u pet godina otišlo čak 26,5 hilјada lјudi, što je 15-20 posto stanovništva.

U Kninu je situacija značajno gora jer iz tog grada i okolnih opšina otišlo za to vreme 4.400 lјudi. To su službeni podaci bez 2017. i to bez mortaliteta, odnosno razlike između broja novorođenih i onih koji su preminuli – tako da je stvarna brojka verovatno još dramatičnija. Po prosečnoj starosti stanovništva prema službenom popisu iz 2011. Knin je bio među mlađima sa prosekom od 40 godina. Odlaskom najpotentnijih lјudi Knin je odstao bez stručne radne snage iako ima još 870 nezaposlenih, koji nisu u mogućnosti sudelovati u modernim radnim procesima zbog godina.

Pusta i napuštena sela, prazne opšine i opusteli gradovi na čijim prilazima ćete teško videti i domaću životinju, a kamoli sresti čoveka. Prema rečima gradonačelnika „Od stoleća sedmog ovdje valјda nije bilo manje prometa – veća je verojatnost da ćete u u sumrak naleteti na divlјu svinju nego se mimoići s drugim automobilom“. Za postojeće stanje postoji samo jedna reč – Apokalipsa.


Dok su Srbi živeli u Kninu do građanskog rata početkom 90-ih godina prošlog veka bio je to grad pun života i napretka. Oni koji sada dolaze na more Knin ih više uopšte ne zanima - brojna zatvorena vrata i prozori, papirom obloženi prazni izlozi duž glavne gradske ulice – Zvonimirova, Tuđmanova. Nisu retki ni natpisi – "Prodaje se". Situacija u Kninu je još podnošlјiva u odnosu na područja krša, Like i Dalmatinske zagore,

Umesto onih koji su tu vekovima živeli o čemu nedvojbeno svedoče naši srednjovekovni manastiri i parohijalne crkve sada se planira da se taj prostor naseli novim stanovništvom iz Ukrajine i Belorusije. Da li je ova solucija realna to je drugo pitanje. I ove države imaju svojih populacionih i demografskih problema kao i čitav zapadni svet u koji odlaze mladi sa ovih prostora.
Posle „Oluje“ u srpske kuće i stanove u Kninu doselilo se mnogo Hrvata iz Bosne i drugih delova Hrvatske. Svih ovih godina u Hrvatskoj je vođena politika da se Srbi ne vrate. U tome su sve političke stranke bile jedinstvene, bez obzira da li se menjala vlast odnos prema Srbima nije se promenio. Umesto vraćanja stanova donešen je „Program stambenog zbrinjavanja“ koji nije mogao biti supstitucija za oduzeta stanarska prava. Doselјeni Hrvati iz Bosne uglavnom su se već iselili jer nisu dobili ono što im je obećato. I oni su postali svesni činjenice i stare izreke “oteto-prokleto.

Kada pogledamo danas u kakvom se položaju nalazi Knin kao gravitaciono središte i gravitirajuća naselјa, ne može se poverovati da je reč o istom prostoru i istim lјudima. Etničkim čišćenjem i brutalnom odmazdom potpuno je promenjen etnički sastav stanovništva. Sniženi su svi parametri života lјudi i institucija. Pretvorbom, odnosno plјačkom veka, proizvodne institucije ne samo da su zamrle, nego nestale. Knin je postao centar mitomanstva, od sveukupne populacije oko 10 000 se nalazi u socijalnoj komi sa svim mogućim patološkim pratnjama.

Još se jednom potvrdilo da je Hrvatska svojom ekstremnom politikom vođenom od 1990, a čiji su koreni još iz XIX veka, bila glavni uzročnik građanskog rata. To što se desilo srpskom narodu u Hrvatskoj najveća je sramota i za savremenu Evropu i svet. S toga se iznova mora postaviti pitanje položaja i budućnosti srpskog naroda u Hrvatskoj i šire. Zato srpski narod u Hrvatskoj očekuje razumevanje i podršku i pravedno rešenje njegovih problema, pre svega statusa i to po principu univerzalne pravde a ne duplih standarda. Zato bi novi gradonačelnik Knina umesto što izlaz vidi u naselјavanju Ukrajinaca i Belorusa morao da pokrene inicijativu da se vrate oni koji su tu živeli vekovima i da im se vrate sva oduzeta prava. Ali za takvu odluku treba prevazići antagonizme i priznati greške pogubne Tuđmanove politike čiji je prioritet bio etnički čista Hrvatska.