Inicijativa da škola u Busijama dobije ime Sava Mrkalj

KO JE BIO SAVA MRKALj?

Srpski filolog, prvi reformator srpske ćirilice i jezika, filozof, đakon i pesnik i jedan od najumnijih Srba sa početka 19. veka Sava Mrkalj rođen je 1783.godine u Sjeničaku na Kordunu (Vojna krajina). U svom delu Salo debeloga jera libo azbukoprotres objavljenom u Pešti 1810. godine zalagao za reformu tadašnjeg zastarjelog i nerazumljivog pravopisa i tražio primjenu fonetskog pisma baziranog na narodnom jeziku.

Reformisao je ondašnju azbuku i predložio novu na osnovi pravila "piši kako govoriš". Tadašnju staroslovensku i crkvenoslovensku ćirilicu, koja je imala više od 40 slova, sveo je na 29, od kojih su 24 u današnjoj srpskoj azbuci. Ovim idejama uticao je na Vuka Stefanovića Karadžića koji je u Pismenici 1814. godine upotrebljava Mrkaljevu azbuku "jerbo za Serpski jezik lakša i čistija ne može biti od ove".

Sava Mrkalj je, kako navodi Nenad Grujičić, bio erudita enciklopedijskih raspona, filozof, bogoslov, matematičar, učitelj, besednik, reformator, polemičar, izvanredni poznavalac istorije, logike, fizike, hidrotehnike, arhitekture, metafizike, a uza sve odlično znao francuski, nemački, ruski, jevrejski, italijanski, grčki, turski i mađarski, te starogrčki, latinski i staroslovenski, veoma dobro se snalazeći i u nizu drugih jezika. Takođe je pisao sonete.

Prvu pismenost Sava Mrkalj je stekao u Sjeničaku na Kordunu, tadašnjoj Austrijskoj Vojnoj krajini, a bogosloviju je završio u Plaškom 1798. Mrkalj zatim odlazi u Zagreb na školovanje gde završava Arhigimnaziju i studira pravo, potom filozofiju na Kraljevskoj akademiji nauka i studij filozofije i matematike u Pešti. U srpskom manastiru Gomirje zamonašio se pod imenom jeromonah Julijan. Umro je u Beču 1833. godine.

Osnovna škola Sava Mrkalj u Busijama nosila bi ime po znamenitom Srbinu sa kojima stanovnici ovog beogradskog naselja dele zajedničko krajiško poreklo.