Pune 33 godine od nekažnjenog zločina nad pripadnicima JNA u Bjelovaru

BEOGRAD - Navršavaju se 33 godine od još nekažnjenog zločina hrvatskog Zbora narodne garde /zenge/ nad pripadnicima legalne državne vojske JNA u bjelovarskoj kasarni koje su strijeljali nakon dobrovoljne predaje, saopštio je Dokumentaciono-informativni centar “Veritas”.

Hrvatske snage su ujutro 29. septembra 1991. godine otpočele opšti napad na sve vojne objekte JNA u garnizonu u Bjelovaru, koji su prethodnih 15 dana bili pod totalnom blokadom.

Komandant 265. mehanizovane brigade, stacionirane u kasarni na Vojnoviću, pukovnik Rajko Kovačević naredio je obustavu dalje odbrane, odlaganje oružja, predaju vojnika i starješina i njihovo postrojavanje u krugu kasarne, nakon čega su oko 19.00 časova pripadnici “zengi” ušli u kasarnu iz koje više nije pružen nikakav otpor.

Jure Šimić je kao predsjednik Kriznog štaba Bjelovara naredio da budu strijeljani komandant Kovačević i njegovi pomoćnici potpukovnik Miljko Vasić i kapetan prve klase Dragiša Jovanović.

Sutradan su, po Šimićevoj naredbi, građani Bjelovara obilazili zauzetu kasarnu u kojoj su bili izloženi leševi ubijenih oficira, koje su u mimohodu skrnavili pljuvanjem i mokrenjem po njima.

Dok je trajala borba za kasarnu na Vojnoviću, major JNA Milan Tepić /34/, komandant skladišta borbenih sredstava Barutana u selu Bedenik, nedaleko od Bjelovara je radi sprečavanja njegove predaje pripadnicima “zengi” minirao skladište sa 170 tona eksploziva.

U eksploziji su stradali i on i vojnik Stojadin Mirković /19/ koji, uprkos Tepićevoj naredbi, nije htio da se preda.

Hrvatska strana je potvrdila gubitak 11 svojih vojnika, zbog čega su poslije predaje iz osvete strijeljali komandira straže na tom objektu, starijeg vodnika Ranka Stevanovića iz Prokuplja.

U kasarni na Vojnoviću, pored ovih oficira, poginula su još šestorica pripadnika JNA – Zoran Krstić, Šukri Keljani, Ljubiša Lazić, Nedeljko Jovetić, Ejupi Bertoli i Goran Radovanović.

Zarobljeno je 59 oficira, podoficira i građanskih lica na službi u JNA i oko 250 vojnika, koji su, nakon fizičkih i psihičkih zlostavljanja u logorima u Bjelovaru, razmijenjeni 9. novembra iste godine u tadašnjem Bosanskom Šamcu.

Šestorica zarobljenih rezervista JNA sa područja Bjelovara Radovan Barberi, Zdravko Dokman, Radovan Gredeljeić, Ivan Hosjak, Boško Radonjić i Milorad Đorđević izdvojeni su i zatvoreni u policijsku stanicu.

Odatle su ih četiri dana kasnije izvela uniformisana lica sa fantomkama na glavama i strijeljala iste noći u šumi Česma, nedaleko od mjesta Malo Korenovo.

Sa njima je bio i civil Savo Kovač iz Bjelovara, koji je, iako je zadobio tri prostrelne rane, preživio strijeljanje.

Za ove zločine nad pripadnicima JNA, tada jedine legitimne i regularne vojske u SFRJ, u čijem sastavu je u to vrijeme formalnopravno bila i Hrvatska, još niko nije osuđen, iako je bilo prijava pred Haškim tribunalom i optužnica pred Vojnim sudom u Beogradu i suđenja pred hrvatskim sudovima.

Vrhovni sud Hrvatske pravosnažno je oslobodio Juru Šimića optužbi da je 1991. godine naredio egzekuciju tri oficira JNA.

Hrvatski sudovi oslobađajuću presudu Šimiću zasnivaju na iskazima njegovih saboraca da je on u vrijeme zauzimanja kasarne bio u prostorijama kriznog štaba i na mišljenju hrvatskih vještaka sudskomedicinske i balističke struke da su uzrok smrti trojice oficira JNA eksplozivne povrede, odnosno djelovanje minsko-eksplozivnih sredstava, za šta se Šimić ne tereti.

Po mišljenju mnogih pravnih autoriteta iz regiona, oslobađajuća presuda Šimiću velika je bruka i sramota hrvatskog pravosuđa.

“Naime, zločin se desio po predaji oko trista oficira i vojnika, koji su vidjeli čin odvođenja njihovog komandanta i njegovih pomoćnika na desetak metara od stroja odakle su se čuli pucnji iz streljačkog oružja i njih više nije bilo među živima. Odakle onda eksplozivne povrede? Svjedocima pripadnicima JNA, koji tvrde da su Šimića vidjeli u kasarni, hrvatski sudovi apriori ne vjeruju”, navode iz “Veritasa”.

Predsjedništvo SFRJ je 19. novembra 1991. godine proglasilo majora Milana Tepića, rodom iz Komlenca kod Kozarske Dubice, narodnim herojem, posljednjim i jedinim u ratu devedesetih prošlog vijeka, dok je 31. decembra 1999. godine predsjednik SRJ odlikovao vojnika Stojadina Mirkovića, iz Gornje Leskovice kod Valjeva “Ordenom za zasluge u oblasti odbrane i bezbednosti prvog stepena”.

Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve posthumno je 2014. godine odlikovao Stojadina Mirkovića Ordenom Svetog Save trećeg stepena za “vrlinski život, požrtvovanost i posvjedočenu ljubav prema Bogu i bližnjem svom”.

Srna