Tužna godišnjica likvidacije gospićkih Srba u jesen 1991.

BEOGRAD - U Gospiću i okolnim mjestima, u jesen 1991. godine, Hrvatska vojska i policija su, uglavnom pod maskama, odvodili srpske civile iz njihovih kuća i stanova i likvidirali ih raznim načinima i na više mjesta.

Likvidirani su uglavnom viđeniji Srbi koji su bili lojalni novouspostavljenom hrvatskom režimu. U tom periodu je, prema Veritasovim podacima, ubijeno najmanje 125 lica srpske nacionalnosti, među kojima i 39 žena, od čega skoro polovina od 16-18 oktobra. Među likvidiranima su i deset bračnih parova i četiri para po jednog roditelja i djeteta. Do sada su pronađeni i sahranjeni posmrtni ostaci 56 likvidiranih, dok se za ostalima još traga.

Sa likvidacijama srpskih civila bio je upoznat cijeli politički, vojni i policijski vrh hrvatske države. A nakon što su pripadnici JNA, krajem decembra iste godine, pronašli 24 pougljenisana leša srpskih civila u zoni razdvajanja sukobljenih strana, upoznati su, preko poznatih svjetskih medija i humanitarnih organizacija, i predstavnici Međunarodne zajednice, pod čijim “pritiskom” je tadašnji predsjednik RH Franjo Tuđman naredio istragu o tim likvidacijama. Iako su prikupljeni dokazi ukazivali na naredbodavce i izvršioce tih ubistava, slučaj je vrlo brzo stavljen ad acta, a tijela ubijenih su iz primarnih premještani u sekundarne grobnice.

Tužilaštvo Haškog tribunala, ubrzo po osnivanju, vodilo je intenzivnu istragu o ovom događaju i slučaj je, prije nego je optužnica podignuta, ustupljen hrvatskom pravosuđu.

Županijsko državno tužilaštvo u Rijeci je u martu 2001. godine podiglo optužnicu protiv pet pripadnika hrvatske vojske i policije zbog ratnog zločina protiv civilnog stanovništva, a teretilo ih se za bezrazložno hapšenje i likvidaciju najmanje 50 lica.

Pravosnažnom presudom Županijskog suda u Rijeci, iz marta 2003. godine, osuđeni su: TIHOMIR OREŠKOVIĆ, tadašnji sekretar Operativnog štaba u Gospiću, na 15 godina, MIRKO NORAC, tadašnji komandant 118. brigade HV-a, na 12 godina i STJEPAN GRANDIĆ, tadašnji komadant II bojne (puka), na 10 godina zatvora. Istom presudom sud je, u nedostatku dokaza, oslobodio Norca, Oreškovića i IVICU ROŽIĆA za likvidaciju trojice Srba iz Karlobaga, koji su 25. oktobra 1991. godine odvezeni i ubijeni na lokalitetu Crni Dabar na Velebitu, dok je protiv ČANIĆ MILANA, zbog odustanka tužioca, odbio optužbu.

Međunarodne i domaće institucije i organizacije iz godine u godinu pitaju zašto nisu procesuirani i ostali pripadnici hrvatske vojske i policije za koje je “van svake sumnje” u tom sudskom postupku utvrđeno da su planirali, hapsili i učestvovali u likvidacijama gospićkih Srba, po komandnoj ili individualnoj odgovornosti, a takvih je više desetina, od kojih su neki i danas na visokim funkcijama i položajima u hrvatskoj vojsci, policiji i vlasti, kao što se to radi u drugim slučajevima i u drugim državama regiona.

Porodice likvidiranih gospićkih Srba posebno uznemirava i onespokojava saznanje da su sva trojica osuđenih već odavno na slobodi dok se, s druge strane, ništa ne preduzima u pronalaženju ostalih (69) posmrtnih ostataka njihovih najmilijih.

U gradu Gospiću je, prema popisu stanovnoštva iz 1991, živjelo 9.025 žitelja, među kojima je bilo 36% Srba i 3% Jugoslovena. Prema popisu stanovništva iz 2021. u gradu Gospiću, koji, pored mjesta sa istim imenom, obuhvaća još još 49 naselja, živjelo je ukupno 11.502 žitelja, među kojima je 412 (3,58%) Srba.

D.I.C: Veritas