Godišnjica stradanja Srba u Zapadnoj Slavoniji

BEOGRAD - Dokumentaciono informacioni centar “Veritas” podsetio je da se navršava 29 godina od ubistva 24 srpska civila iz zapadnoslavonskih sela Klisa i Kip.

U saopštenju se navodi da su od 12. do 18. novembra 1991. godine pripadnici hrvatske vojne policije u selima Kip (Daruvar), pod sumnjom da skrivaju oružje vojnog porekla, i Klisa (Pakrac), radi “izmeštanja” stanovništva, pohapsili 24 srpska civila, odveli u Marino selo i zatvorili u podrumu improvizovanog zatvora “Ribarska koliba” gde su ih psihički i fizički maltretirali.

Dodaje se da su ih najčešće mučili potapanjem u vodu, priključivanjem na induktorsku struju, odsecanjem ušiju, rezanjem po prsima i soljenjem rana, gaženjem nogama, udaranjem metalnim šipkama i drvenim palicama.

Samo šestorica su preživeli mučenje, dok su osamnaestorica likvidirani, navodi se i dodaje da se za telima petorice još uvek traga.

Za likvidaciju civila Županijski sud u Osijeku je u junu 2011. godine od šestorice optuženih pripadnika vojne policije ZNG osudio dvojicu (Tomicu Poletto na 15 godina i Željka Tutića na 12 godina zatvora), dok je trojicu, u nedostatku dokaza, oslobodio optužbe, a protiv jednog je optužbu odbio zbog zastare krivičnog gonjenja.

Dodaje se da je presuda potvrđena od strane Vrhovnog suda RH u decembru iste godine.

Prema podacima “Veritasa”, u periodu od 8. oktobra 1991. do 29. marta 1992. u logorima “Ribarska koliba” u Marinom selu i “Stara ciglana” u Pakračkoj Poljani, koje je osnovala jedinica za posebne namene MUP-a RH pod komandom Tomislava Merčepa, koji je inače juče preminuo, likvidirano je više od 100 žrtava, uglavnom civila srpske nacionalnosti.

Većina likvidiranih, dodaje se, potiče iz zapadnoslavonskih naselja sa područja Pakraca i Daruvara, ali i sa teritorija opština Garešnica, Kutina, Bjelovar i Zagreb.

Sva ta naselja nalazila su se van područja u kojima se srpsko stanovništvo oružjem suprotstavilo nasilju hrvatskih oružanih formacija, navodi se i dodaje da su, posle hapšenja, bez sudskog naloga Srbi dovođeni u pomenute logore gde su posle strahovite torture, ukoliko nisu podlegli mukama, izvođeni na stratišta i likvidirani.

Županijski sud u Zagrebu je 2005. godine nakon dugogodišnjeg postupka, pravosnažno osudio petoricu pripadnika MUP-a Hrvatske (Muniba Suljića, Sinišu Rimca, Igora Mikolu, Miru Bajramovića i Branka Šarića) na kazne zatvora od tri do 12 godina, zbog ubistva nepoznatog muškarca i nezakonitog lišavanja slobode i iznude trojice Srba, koji su u oktobru 1991. iz Zagreba dovedeni u Pakračku poljanu, gđe su ih likvidirala nepoznata lica.

Navodi se da je taj sud u maju 2016. godine nepravosnažno osudio i Tomislava Merčepa, tadašnjeg komandanta rezervne jedinice MUP-a RH i savetnika u MUP-u RH, na pet godina i šest meseci zatvora.

Merčep je, dodaje se, osuđen zbog toga što “nije sprečio sebi podređene da vrše nezakonita hapšenja, zlostavljanja i ubijanja 31 civila dovedenih iz Zagreba, Kutine, Ribnjaka, Janje Lipe, Bujavice, Međurića, Zbegovače i Pakračke Poljane, od kojih je 23 usmrćeno”, dok su iz činjeničnog opisa presude izostavljene žrtve (20) za koje se nije moglo utvrditi ko ih je hapsio i likvidirao.

Navodi se da je Vrhovni sud, presudom iz februara 2017. godine, preinačio prvostepenu presudu tako što je optuženom povećao kaznu na sedam godina zatvora koju je, kako se dodaje, umesto u zatvorskoj ćeliji, “povremeno izdržavao u elitnoj banji Krapinske toplice”.

U martu ove godine hrvatski Vrhovni sud doneo je odluku da se osuđeni Merčep pusti na uslovnu slobodu nakon izdržane tri četvrtine zatvorske kazne zbog znatno pogoršanog zdravstvenog stanja, ranije krivične neosuđivanosti, potpunog pridržavanja kućnog reda i što je dotadašnjim izdržavanjem kazne “u celosti ostvarena svrha kažnjavanja”.

U saopštenju se navodi da su u prvom velikom egzodusu Srba iz zapadne Slavonije u sukobu devedesetih na području opština Daruvara, Grubišnog polja, Podravske Slatine, Pakraca, Novske, Orahovice i Virovitice, etnički očišćena 193 naselja (10 gradskih i 183 seoska), u kojima je uništena većina kuća i imovine.

Dodaje se da je uništeno ili oštećeno i 27 pravoslavnih hramova, dok je to područje, zbog hrvatskog terora i pritisaka, napustilo 52.320 Srba, od kojih se velika većina više nikada nije ni vratila na svoja imanja.