Prošle nedelje region je “potresao” slučaj “raketiranje Banskih dvora”, (gde se nalazilo sedište presednika Hrvatske F. Tuđmana) koje je usledilo 7. oktobra 1991. godine, odnosno podnošenje krivične prijave i otvaranje istrage protiv bivših pripadnika JNA: komadanta 5. vazduhoplovnog korpusa general-majora Ljubomira Bajića, načelnika u protivvazdušnoj odbrani Slobodana Jeremića, načelnika 105. lovačkog bombarderskog puka Đure Miličevića, referenta u tadašnjoj Kontraobaveštajnoj službi Ratnog vazduhoplovstva Čedomira Kneževića, pilota Ratka Dopuđe, (svi zasad nepoznatog državljanstva) i pilota Davora Lukića, državljanina Hrvatske. Terete se zbog osnovane sumnje da su počinili krivično delo ubistva predstavnika najviših državnih tela u pokušaju i krivčnog dela ratnog zločina protiv civilnog stanovništva.
Na pitanje novinara da li se oseća odgovornim, osumnjičeni Slobodan Jeremić odgovara: “Kada budete pitali suprotnu stranu da li je neko odgovarao i ko je kriv za bombardovanje izbegličke kolone dok su im kuće gorele u Hrvatskoj, kad to budete pitali i to budemo razjasnili, onda me pozovite da odgovorim na ovo pitanje”.
Ko je to i gde bombardovao izbjegličke kolone na koje aludira Jeremić?
U jeku hrvatskog napada na srpsku oblast Zapadna Slavonija, koja je u to vreme bila pod zaštitom UN, 2. maja 1991, oko šest časova ujutro, hrvatski avion “mig 21” nadleteo je Bosansku Gradišku nad kojom je ispustio četiri kasetne bombe. Iz ruševina jedne potpuno srušene kuće u blizini gradske bolnice izvučeni su obezglavljeni leševi devetogodišnjeg Nemanje Gojića i njegove sestre šestogodišnje Dajane. Istom prigodom teško je ranjena njihova majka Gordana i još troje komšija. Avion je oboren odmah po izbacivanju ubojnog tereta. Pogodio ga je projektil PVO VRS. Zajedno sa raspadnutim avionom u reku Savu pao je i pilot, koji se zvao Rudolf Perešin. To je isti onaj pilot koji je 25. oktobra 1991. dezertirao iz JNA sa “migom 21”.
Nešto više od dva meseca kasnije, u toku izvođenja akcije “Oluja”, na petrovačkoj cesti, u blizini mesta Bravsko, hrvatski avion je granatirao izbegličku kolonu iz RSK i tom prilikom ubio: Darinku Drča (68) i njene unuke Jovicu Drča (6) i Mirjanu Dubajić (21); Nevenku Rajić (11) i brata joj Žarka (9); Krstana Vukovića (44) i njegovog sina Darka (13); Branka Stjelja (72) i njegovog sina Mirka (34) te Milku Kovačević (83), dok je ranjeno više desetina. Avion koji ih je pobio bio je marke “mig 21” i poleteo je sa aerodroma Split.
Samo dan kasnije, na cesti Novi Grad – Prijedor, u selu Svodna, dva hrvatska “miga 21”, koja su poletela sa zagrebačkog aerodroma “Pleso”, raketirali su izbegličku kolonu, kojom prilikom su ubili Mariju Galogaža (65) i njenog sina Radeta (40) te Milu Malobabića (42), dok su četvero dece i četiri žene iz njihovih porodica teže ranjeni.
Za granatiranje izbegličkih kolona na petrovačkoj i prijedorskoj cesti tužilaštvo BiH godinama vodi intenzivnu istragu, koja nikako da se završi pošto Hrvatska neće da im dostavi imena pilota koji su upravljali avionima u trenutku granatiranja pomenutih kolona. Štaviše, službena Hrvatska je sve do 2013. godine poricala da su njeni avioni uopšte učestvovali u tim granatiranjima, optužujući Srbe za “samogranatiranje”. Tek pošto je hrvatski magazin “Vojna povijest” objavio sve aktivnosti njihovog ratnog vazduhoplovstva u akciji “Oluja”, spomenuvši i one na petrovačkoj i prijedorskoj cesti, o čemu je srpska strana obavestila MSP u sporu o genocidu po uzajamnim tužbama Hrvatske i Srbije, hrvatska strana je u pisanoj formi priznala da je “hrvatska vojska zaista preduzimala određene akcije protiv srpskih motorizovanih oklopnih kolona na teritoriji Bosne, ali meta im nisu bili srpski civili”.
Dakle, ako su hrvatski organi gonjenja čekali 26 godina validne dokaze da procesuiraju odgovorne pripadnike bivše JNA za granatiranje Banskih dvora, gde je bla jedna civilna žrtva i četvoro ranjenih, pitam se što ih je sprečavalo da procesuiraju odgovorne po komandnoj odgovornosti i neposredne izvršioce pomenutih granatiranja civila u Gradišci i izbegličkih kolona iz RSK na petrovačkoj i prijedorskoj cesti, kad su imali sve dokaze u rukama, odnosno zašto nisu postupili po zamolnici tužilaštva BiH da ih barem oni procesuiraju.
Odgovor je u “dvostrukim aršinima”. Njihovi piloti, koji su ubijali decu i starce u drugoj državi od kojih im nije pretila nikakva opasnost, su “vitezovi i heroji”, kako su Perešina posmrtno nazivali Tuđman i Antun Tus, a piloti JNA i njihovi naredbodavci, koji su granatirali legalni vojni cilj, su ubice i ratni zločinci. Naravno da se na ovakvim duplim standardima ne može graditi ni pomirenje ni poverenje.
Savo Štrbac, Dokumentaciono-informativni centar „Veritas“
Prošle nedelje region je “potresao” slučaj “raketiranje Banskih dvora”, (gde se nalazilo sedište presednika Hrvatske F. Tuđmana) koje je usledilo 7. oktobra 1991. godine, odnosno podnošenje krivične prijave i otvaranje istrage protiv bivših pripadnika JNA: komadanta 5. vazduhoplovnog korpusa general-majora Ljubomira Bajića, načelnika u protivvazdušnoj odbrani Slobodana Jeremića, načelnika 105. lovačkog bombarderskog puka Đure Miličevića, referenta u tadašnjoj Kontraobaveštajnoj službi Ratnog vazduhoplovstva Čedomira Kneževića, pilota Ratka Dopuđe, (svi zasad nepoznatog državljanstva) i pilota Davora Lukića, državljanina Hrvatske. Terete se zbog osnovane sumnje da su počinili krivično delo ubistva predstavnika najviših državnih tela u pokušaju i krivčnog dela ratnog zločina protiv civilnog stanovništva.
