Predstavljena nova knjiga poezije Miloša Bajića: Od praskozorja do gluvog doba

„... Pesnik Miloš Bajić još jednom, po ko zna koji put, uz pomoć jezika i reči, svojih najodanijih i najbližih saradnika, u stvari kreira jedan novi svet, jednu življu i stvarniju, plemenitiju i lepšu – rečitu stvarnost“, napisao je, između ostalog, dr Momčilo Subotić, u recenziji nove knjige poezije pjesnika Miloša Bajića.

Ova knjiga, a radi se o knjizi izabrane i nove Bajićeve poezije, naslova Od praskozorja do gluvog doba, predstavljena je u nedjelju, 15. oktobra, u sali Gradske opštine Novi Beograd.

Izdavač knjige je Krajiški kulturno-istorijski centar, Beograd.

Na predstavljanju su se okupili, uprkos kiši i naglom zahlađenju, Bajićevi brojni prijatelji, poznanici i ljubitelji stihova, u najvećem broju njegovi zemljaci, izbjegli i prognani Banijci, iz Beograda, Novog Sada, Pančeva, Ostružnice, Leštana...

Knjigu su predstavili, govorili i čitali stihove (recenzent Momčilo Subotić iz opravdanih razloga nije mogao da učestvuje u programu) Dragana Bokun, lektor knjige, profesor književnosti, rođena Slavonka, novinar lista „Srpsko kolo“, koja godinama prati, između ostalog, stvaralaštvo pisaca rodom sa Banije, Milan Tatišić, rođeni Banijac, poznati i priznati šahista, a danas i šahovski sudija, nekadašnji bibliotekar u Biblioteci „Sveti Sava“ u Zemunu, veliki ljubitelj i poznavalac književnosti, organizator i voditelj brojnih književnih susreta, i autor Bajić.

U izuzetno zanimljivom programu, smjenjivali su se stihovi, i oni iz izabranih i oni iz novih Miloševih pjesama, i priče vezane uz njegovu poeziju, i zanimljiva objašnjavanja pojedinih pjesama, i neka lijepa sjećanja vezana uz zavičaj, kao i anegdote.

Dragana Bokun, koja je vodila program i, otvarajući ga, pročitala je nekoliko pjesama. Zatim je kroz kratke citate iz tektstova književnika i književnih kritičara (Nikola Vujčić, Stevan Radovanović, Vasa Pavković, Zdravko Krstanović, Miloš Kordić, Dušica Potić i Momčilo Subotić), objavljenih na kraju knjige, upoznala prisutne s dijelom onoga što su pisali o poeziji Miloša Bajića.

Milan Tatišić je, uz čitanje nekoliko pjesama, u dva-tri istupa, govorio o ljepoti poezije, o njenoj ulozi i o mnogo čemu što je vezano uz nju. Prisutnima su bila veoma zanimljiva i njegova sjećanja vezana za život i rad Milošev, anegdote o šahovskim „bitkama“ s Milošem, takođe velikim ljubiteljem šaha.


U jednom od svojih javljanja, Tatišić je pročitao i tekst recenzije dr Subotića:

„U zbirci Od praskzorja do gluvog doba, Miloš Bajić niže svoje pesme i u njima misli i osećanja na mnoge, uobičajene kao i one sudbinske, duboko ljudske teme: o praskozorju i jutru, o vetru i noći, o nemirnim mislima, o ljudima i njihovom stradanju i nadanju. Zatim o ljubavi, lepoti i čežnji, te o svojevrsnom pesničkom smiraju u kome nagoveštava odustajanje od želje za pisanjem pesme nad pesmama, što bi zapravo značilo da pesnik Miloš Bajić još jednom, po ko zna koji put, uz pomoć jezika i reči, svojih najodanijih i najbližih saradnika, u stvari kreira jedan novi svet, jednu življu i stvarniju, plemenitiju i lepšu – rečitu stvarnost. Ono što ostaje kao upečatljiv doživljaj nakon čitanja pesama Miloša Bajića, koje autor saopštava blagim i pitomim jezikom i stilom, pa i one opterećene gorkom sudbinom i strašnim stradanjem srpskog roda, jeste da Miloš pribežište traži u jeziku, u odmerenoj i odgovarajućoj reči – svom pesničkom daru i talentu kojim se opire istini o izgubljenom zavičaju i sveopštem ljudskom gubitku. Pesme Miloša Bajića umnogome liče na poznatu Andrićevu sintagmu po kojoj bi 'trebalo pisati tako da rečima bude tesno, a mislima široko'“.


U pjesmi „Odustajem“, kojom Bajić završava svoju novu poeziju u ovoj knjizi, govori o tome kako odustaje od daljeg pisanja „pjesme nad pjesmama“, pa na samom njenom kraju kaže kako odustaje od:

Bajić je, nakon što je Tatišić pročitao rečenu pjesmu i pokrenuo pitanje autorovog „odustajanja“, pokušao da objasni – zašto? zbog čega? kako... ali je mišljenje i ovog novinara da mu argumenti, da se poslužimo starom poštapalicom: „ne piju vodu“. Pa je na kraju svog obraćanja govorio pjesmu „U mlinu“, koju, po njegovim riječima – „sada, u ovim godinama svog života“, jedinu zna napamet. A znao ih je... to ni sam ne zna – koliko.


Budući da su štampanje ove knjige pomogli brojni darodavci i oni koji su učestvovali u pripremanju knjige za objavljivanje, autor je odlučio da svima koji su to željeli knjigu pokloni i potpiše.


Miloš Bajić rođen je 1947. godine u Velikoj Gradusi. Poeziju je objavljivao u listovima i časopisima. Uvršten u više pjesničkih antologija, a dobio je i nekoliko nagrada. Objavljene knjige poezije: Otetom zavičaju, 1992; Iz vode i kamena, 1993; Dalje od daljine, 1994; Beskraju dodana godina, 1996; Prebivališta, 1998; Govor planine, 2000; Šumski se nadvio hlad, 2001; Izabrane pjesme, 2002; Prije spavanja, 2005; S jabukom u ruci, 2006; Po poleglim travama, 2008; Učitelj polazi na put, 2009; Prije mraka, 2011; Navikavanje na samoću, 2014; Kroz jutro probuđeno, 2016; Sa zvonima ispod neba, 2017; Krst i pet kamenova, 2019; Niko nema svoje otadžbine, 2020; Za godine koje dolaze, 2022; kao i knjigu Srbi Banije u koncentracionom logoru Mauthauzen, 2020. Bajić je do ljeta 1991. godine živio i radio u Donjem Javornju, na Baniji, a od tada je živio i radio u Pančevu i Beogradu, gdje i sada živi i piše.

Piše: J. Lipar

Foto: Sonja Đurić