Sokolsko društvo u Petrinji

Detalji: Saša Nedeljković; Kultura; 23 Mart 2022; 2420

Srpski soko osnovan je pre Prvog svetskog rata. Srpska Sokolska župa Krajiška obuhvatala je društva : Zagreb, Belovar, Glina, Dvor, Petrinja, Okučani, Pakrac, Gospić, Nova Gradiška, Kostajnica, Korenica i Vrginmost.¹

Sokolsko društvo u Petrinji priredilo je treće sokolsko veče početkom oktobra 1923. Prostrana dvorana bila je dupke puna prijatelja sokolstva. Starešina dr. Josip Nemec otvorio je veče, zatim je nastupio odeo sestara sa župskim prostim vežbama, muški podmladak i odeo članova na visokim ručama. ²

Sokolsko društvo u Petrinji priredilo je 1 decembra 1923. sijelo u kao spomen na dan državnog ujedinjenja. Starešina dr. Josip Nemec otvorio je veče istakavši

vezu između državne i sokolske misli. U alegorijskoj slici bilo je prikazano ujedinjenje i oslobođenje. Bila je to živa slika sa narodnim i sokolskim odorama. Profesor Vorkapić predavao je o narodnoj pesmi. Iz sokolskih redova pokrenuta je akcija da se sagradi Sokolski dom. ³ Sokolsko društvo u Petrinji održalo je skupštinu 27.januara 1924. Izabran je odbor : Starešina dr. Josip Nemec, podstarešina dr. Nikola Solarić, načelnik Ljudevit Auer, pročelnik prosvetnog odelenja Jovo Vorkapić.⁴Sokolsko društvo u Petrinji priredilo je 3 februara 1924. peto sokolsko veče u počast Štrosmajeru. Starešina dr. Josip Nemec otvorio je veče istakavši rad i ideje vladike. Jedno odeljenje ženske dece i članica kao i jedno odeljenje članova na ruči izvelo vežbe. Sokolskoj večeri prisustvovali su sokoli iz Gline. ⁵ U Petrinji bio je 15 juna 1924. održan slet krajiškog okružja zagrebačke župe. Sletom je trebalo pokazati da li je moguće primeniti sokolski sastav i rad na selo. Na sletu su bila sokolska društva iz okružja : Sisak, Glina i Petrinja kao i seoske sokolske čete krajiškog okružja, zatim zagrebački Soko I, i jedna pešadijska četa 35. pešadijskog puka iz Zagreba. Grad je bio u počast sleta svečano iskićen, a domaće sokolsko društvo doćekalo je svoju braću i goste srdačno. Na popodnevnoj javnoj vežbi nastupila su prva seoska deca. Uzorni odio zagrebačkog Sokola I izveo je devetku. ⁶ Sokolsko društvo u Petrinji održalo je skupštinu 2 marta 1925. Uprava je izvestila o društvenom radu. Bila je izabrana nova uprava : Starešina dr. Josip Nemec, zamenik Jovan Trišić, načelnik dr. Auer, načelnica Milka Janjanin. ⁷

Petrinjski soko je 1926. zajedno sa jugoslovenskim kulturnim društvima priredio
proslavu Vidovdana u dvorani svratišta „Jugoslavija”. Sijelo je otvorio starešina društva dr. Nemec govorom o značenju Vidovdana. Posle je pročelnik prosvetnog odelenja govorio o narodnoj pesmi. Zatim su se ređale deklamacije, i izveden je igrokaz. ⁸

Za takmičenju u Sarajevu bilo je predviđeno : Izvestilac Saveznog prosvetnog odbora za muziku održao bi 27 juna 1934. zbor na pozornici Narodnog pozorišta. Na zboru su trebali da prisustvuju svi predsednici muzičkih odseka i svi kapelnici; Muzike i fanfare takmičile su se u Narodnom pozorištu. Utakmica je počinjala redom : Virovitica, Vinkovci, Stolac, Orašac, Biograd na moru, Split, Đenović, Novi Vinodolski, Dubrovnik, Daruvar, Slatinski Radenci, Veliki Bečkerek, Mala Nedelja, Soko Banja, Središće ob Dravi, Senjski rudnik, Senta, Petrinja, Prilep i Sarajevo. Takmičari su izvodili : Sokolski pozdav, Zadanu kompoziciju i Slobodno izabranu kompoziciju. Tamburaški zborovi bačkog i sisačkog sistema takmičili su se u dvorani Srpskog pevačkog društva „Sloga”. Na utakmici su išli redom Kasindo, Kotor varoš, Svodna, Čučerje, Turan, Kamensko, Otok, Ivanec, Srpske Moravice, Jarkovac, Kula, Maslovare, Ada, Tešica, Veliki Bečkerek, Srbobran i Banjaluka. Guslari su se takmičili u dvorani Srpskog pevačkog društva „Sloga” i to redom : Kasindo (2 guslara), Donje selo (1 guslar), Selo Topola (2 guslara) i Suvido (4 guslara). Pobednici su učestvovali na svečanoj akademiji u Narodnom pozorištu. ⁹Uz sokolsko društvo delovali su Dobrotvorna zadruga Srpkinja Petrinja i Ženska udruga Petrinja.¹⁰

Saša Nedeljković

član Naučnog društva za istoriju zdravstvene kulture Srbije
Savez Srba iz regiona

Napomene :

Statistika, uredio Dr. Milan Metikoš, „Srpski Sokolski Kalendar za godinu 1914”, štampa srpske štamparije u Zagrebu;
„Sokolsko veče u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, decembar 1923, br. 3, str. 48;
„Proslava 1.decembra u Petrinji”, „Sokolski dom u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, januar 1924, br. 1, str. 16;
„Skupština sokolskog društva u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, februar-mart 1924, br. 2-3, str. 17;
„Peto Sokolsko veče u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, februar-mart 1924, br. 2-3, str. 17;
„Slet krajiškog okružja zagrebačke župe”,„Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, juli 1924, God. III, br. 7, str. 186;
„Skupština sokolskog društva u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, april-maj 1925, br. 4 i 5, str. 88;
„Proslava Vidovdana u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, august-september 1926, br. 8 i 9, str.172;
„Muzičke utakmice u Sarajevu”, „Sokolska Prosveta”, Novi Sad, juni 1934, br. 6, str. 257, 258;
„Izveštaji o radu glavnog odbora kola srpskih sestara u Beogradu, Njegovih odbora u zemlji i srodnih društava za 1939/1940 poslovnu godinu”, „Vardar XXX Kalendar Kola Srpskih Sestara za prostu 1941 godinu”, Beograd 1940, str.7, 8, 20;