U Beogradu služen parastos za 40 stradalih Srba na Miljevačkom platou

BEOGRAD - Parastosom služenim u crkvi Svetog Marka u Beogradu, 21. juna, obilježeno 27 godina od stradanja 40 srpskih teritorijalaca na Miljevačkom platou.

Hrvatske snage, sastavljene od 113. (šibenske) i 142. (drniške) brigade, u zoru, 21. juna 1992, napale su područje koje je kontrolisala Teritorijalna odbrana Republike Srpske Krajine. Već narednog dana, u potpunosti su kontrolisale teritoriju na „Miljevačkom platou“ u okolini Drniša. Protivnapad sa srpske strane je izostao, jer dotadašnja JNA (u međuvremenu preimenovana u Jugoslovensku armiju, te u Vojsku Jugoslavije) nije ništa preduzela, iako je to trebalo da uradi. Tom prilikom, ubijeno je i na zvjerski način masakrirano 40 srpskih tritorijalaca, a 17 zarobljenih je preživjelo pakao više hrvatskih logora. Savjet bezbjednosti je izglasao rezoluciju 762, prema kojoj je trebalo da se hrvatske snage povuku sa zauzete teritorije, ali to nikada nije učinjeno. Mnogi smatraju da je „Miljevački plato“ bio probni okidač za sve kasnije akcije hrvatske vojske, koje su završene početkom avgusta 1995. godine, progonom svog srpskog stanovništva iz zapadnog dijela RSK.

Parastos srpskim žrtvama, u Crkvi Svetog Marka u Beogradu, služili su protonamjesnik Branislav Borota i đakon Slavko Aničić.

Parastosu su, uz rodbinu i rijatelje poginulih, prisustvovali i narodni poslanik Miodrag Linta, predsjednik Odbora Skupštine Srbije za dijasporu i Srbe u regionu, predsjednik Koordinacije srpskih udruženja porodica nestalih, poginulih i ubijenih lica sa prostora bivše Jugoslavije, Dragan Pjevač, direktor DIC „Veritas“ Savo Štbac, generalni sekretar udruženja Srba iz Hrvatske Milojko Budimir, predsjednik Koalicije udruženja izbjeglica Mile Šapić i mnogi drugi.

Neposredno po završetku parastosa prisutni su se uputili ka spomeniku srpskim žtrvama stradalim u ratovima 1991-2000. godine na prostoru bivše Jugoslavije. Prisutnima se obratio Savo Štrbac direktor Dokumentaciono-informativnog centra „Veritas“, ističući da je u to vrijeme prostor Miljevačkog platoa bio pod zaštitom UNPROFOR-a i da srpski teritorijalci nisu očekivali bilo kakav napad.

„Dan prije nego što je učinjen ovaj zločin, hrvatska strana je baš preko UNPROFOR-a molila da se srpska strana uzdrži od bilo kakvih napada na njihove položaje, jer je počeo tradicionalni Međunarodni festival djeteta u Šibeniku. Slijedećeg jutra Hrvati su napali srpske teritorijalce, a kao posljedica tog napada su ubijena 40-ica Srba iz okolnih sela Drniša i Knina, dok je njih 17 zarobljeno“, istakao je Štrbac, i dodao, da su tijela tih ljudi zvjerski izmasakrirana.

Umjesto da tijela poginulih vrate porodicama, hrvatske vlasti su pod pretnjom smrću naredile srpskim zarobljenicima da ih bacaju u krašku jamu koja je služila kao deponija. Od 17. jula do 1. septembra 2002. godine, Hrvati su posredstvom UNPROFOR-a, predali 21 tijelo ubijenih, kao i 20 vreća kostiju Srba bačenih u jame.

„Kosti su bile izmješane sa kostima životinja, a patolozi su uspjeli da od tih posmrtnih ostataka sastave 40 leševa, od čega je 28 identifikovano i sahranjeno u porodične grobnice, dok je 12 neidentifikovanih pokopano u zajedničku grobnicu na novom groblju u Kninu, gdje se i danas nalaze. Čekajući bolju, savremeniju metodu za identifikovanje, došla je hrvatska akcija „Oluja. Molili smo sve međunarodne organizacije, uključujući i Haški tribunal, da izvrše ekshumaciju tih tijela, pošto su sa novog kninskog groblja vršili ekshumacije i žrtava “Oluje”, ali stigao je odgovor da nemaju predviđena sredstva i da to nije u njihovom mandatu. Obraćali smo se i Hrvatskoj i Komisija za nestale Srbije je službeno i prošle godine to tražila, ali nažalost, tih 12 posmrtnih ostataka nije ekshumirano do danas“, rekao je Štrbac, navodeći da je uravo razgovarao sa unukom jednog od tih nesretnh ljudi čije se kosti i danas nalaze na novom kninskom groblju.

„Sedamnaest preživjelih zarobljenika su, nakon torture u zatvorima „Kuline“ u Šibeniku, „Lora“ u Splitu i „Kerestinac“ u Zagrebu, razmenjeni u Nemetinu 14. avgusta 1992. godine“, istakao je Štrbac. Direktor Dokumentaciono-informativnog centra „Veritas“ je još dodao da su za ovaj zločin, nakon dugogodišnjeg sudskog procesa pred sudom u Splitu, 2014. godine, osuđena samo dvojica pripadnika hrvatske vojske, jedan na tri, a drugi na tri godine i osam mjeseci, ali ne zbog zločina nad srpskim teritorijalcima, nego zbog ubistva jednog čovjeka koga su pustili da bježi, a onda gađali kao „glinenog goluba“.

„Za zločin na Miljevačkom platou, bez obzira na postojanje obilja validnih dokaza, koji su dostavljeni svim relevantnim domaćim i međunarodnim organizacijama i institucijama koje se bave zaštitom ljudskih prava i ratnim zločinima, niko nije procesuiran pred Haškim tribunalom“, zaključio je Savo Štrbac.

Nakon ove potresne priče, nažalost još uvijek nezavršene, prisutni su se razišli sa Tašmajdanskog parka pitajući se da li je pravda dostižna i da li oni, čije kosti leže na kninskom groblju, ne zaslužuju da budu predate porodicama i sahranjene po hrišćanskim običajima.