Banija Online - Narodni običaji

Običaji

SVETI ILIJA

utorak, 02 avgust 2011 10:36

Pravoslavni vernici danas obeležavaju praznik starozavetnog proroka i novozavetnog svetitelja Ilije.
Sveti Ilija, veoma poštovan u pravoslavlju kao strog i nepokolebljiv propovednik etičkih vrednosti, prisutan je u Starom i u Novom zavetu kao prorok čije je osobine preuzelo hrišćanstvo dovodeći ga u vezu sa nastanakom nove vere i novim Hristovim dolaskom.
Prema predanju, sveti Ilija je bio među prorocima koji su se na Tavoru poklonili Isusu Hristu na dan Preobraženja Gospodnjeg, kada se javio svojim učenicima sa poukama nove vere, pa se zato lik svetog Ilije slika na preobraženskim prazničnim ikonama.
Sveti Ilija je prisutan i u viziji svetog Jovana Bogoslova u kojoj se njegova uloga vezuje za budućnost hrišćanske crkve i drugi dolazak na zemlju Hrista Spasitelja - novo preobraženje kome se nada i u koji veruje hrišćanski svet.
Prema knjizi Otkrivenja Jovanovog, drugi dolazak Hristov najaviće Ilija sa starozavetnim prorokom Enohom i njihovim stradanjem treba da počne novo preobraženje čovečanstva.

Opširnije...

KAKO SAČUVATI „OJKANJE“?

četvrtak, 05 maj 2011 15:03

U novembru 2010. godine UNESCO je proglasio i zaštitio „ojkanje“, odnosno „ojkaču“, kao nematerijalnu kulturnu baštinu od izuzetnog značaja, što je vrlo važan i pozitivan događaj. Međutim, „ojkača“ nije zaštićena kao nematerijalna kulturna baština onoga kome zapravo pripada. Hrvatska je najpre prognala Srbe, pa sada koristi tu situaciju i promoviše „ojkanje“ kao svoju nematerijalnu kulturnu baštinu, a radi se zapravo o vokalnim oblicima tradicionalnih pesama Srba Krajišnika.
Izvorno krajiško pevanje je veoma specifično i koreni tog načina kulturnog izražavanja sežu daleko u prošlost. Srbi Krajišnici, tj. Srbi dinarskog podneblja, svoje pevanje izvode u grupama gde jedan vodi pesmu i peva prvi glas dok drugi prate, odnosno basiraju i na taj način stvaraju melodiju. Specifičnost ovog načina pevanja odslikava se kroz uzvik „oj“, pa se te pesme zovu „lički ojkan“, „dalmatinska ojkalica“, „kordunaška ojkača“, itd. Zapravo, radi se o pesmama kojima je koren isti a u zavisnosti od toga gde se izvode mogu imati različitu intonaciju i različite ukrase.
Ove pesme su se izvodile u različitim prilikama: na prelima i poselima, na različitim veseljima, uz rad (npr. kosci na kosidbi, žeteoci na žetvi) ali i u teškim trenucima. Grupe koje izvode pesmu mogu biti čisto muške, čisto ženske ili mešovite. U nekim slučajevima pevače je pratila tamburica samica.

Opširnije...

SVETI SAVA

četvrtak, 27 januar 2011 11:28

Sveti SavaSveti Sava (1169-1235) je sin Stefana Nemanje, velikog srpskog župana. Na rodjenju mu dadoše ime Rastko. Svoju posebnost ispoljio je još u ranoj mladosti, pa iako mu je otac namenio svetovne i vladarske uloge, njegova želja je bila da se posveti Bogu i ode u manastir, što je ubzo i učinio, ali bez znanja roditelja. Rastko je stupanjem u monaški red dobio ime Sava. Dok se Sava bavio duhovnim prosvetljavanjem medju monasima, njegova braća u Srbiji su se posvadjala, ali je Sava uspeo da ih izmiri. Mir u zemlji i ponovni ekonomski procvat Sava je iskoristio da gradi crkve širom Srbije i na taj način širi pismenost i jaća duhovnost u narodu. Sava je napravio i veliki korak u diplomatiji i ka osamostaljenju srpske crkve. Bio je prvi srpski Arhiepiskop (1219). Na Saboru ispred Žiče 1220. godine, venčao je sa kraljevskom krunom do tada velikog Župana Stevana, svog brata. Tada je Srbija dobila svog prvog kralja.
Zajedno sa ocem Stefanom, zamonašenim kao Simeon, sveti Sava je osnovao manastir Hilandar i izgradio još 14 manastira, zbog čega je ostao zabeležen kao ktitor prve srpske duhovne zajednice na Svetoj gori.

Opširnije...

Još članaka...